آسم چیست؟

 

آسم یک بیماری ریوی است که تنفس انسان را دچار مشکل می کند. حملات شدید، تنگی نفس مکرر و شدید و  خس خس سینه به حملات آسمی معروف هستند.

این بیماری به دلیل وجود التهابات مزمن در مجاری تنفسی بروز می کند. با اینکه درمان قطعی برای این بیماری در اختیار نیست، اما راهکارهای بسیار موئری وجود دارد که می تواند از تشدید بیماری جلوگیری نماید.

 

آسم

 

علائم حملات آسمی:

- خس خس سینه

- سرفه های ممتد

- تنفس های کوتاه

- احساس گرفتگی در قفسه سینه

در موارد حاد، عدم توجه به حملات آسمی و عدم درمان آنها می تواند خطرساز باشد.

آسم

درمان اورژانسی

توجه داشته باشید که بعضی از حملات آسمی نیاز به درمان اورژانسی دارد. در اینگونه موارد باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفته و درخواست کمک نمود. بعضی از این حملات خطرناک عبارتند از:

- کوتاهی و ضعف تنفس اجازه راه رفتن و یا صحبت را به بیمار ندهد.

- رنگ ناخن ها و لب ها به آبی متمایل شود.

- استفاده از اسپری های تنفسی (اینهالر) بی تاثیر باشد.

این ها علائمی هستند که نشان می دهد بدن اکسیژن کافی را دریافت نمی کند. درمان اورژانسی می تواند با گشودن مجاری تنفسی سطح اکسیژن خون را به حالت طبیعی برگرداند.

علائم هشداردهنده

در بعضی موارد، علائم آسم به راحتی قابل شناسایی نیست و باعث قطع فعالیت های روزانه نمی شود، اما ممکن است هشدارهایی برای یک حمله شدید آسمی قریب الوقوع باشد.  سرفه های مکرر خصوصا در شب، بروز مشکل در خوابیدن، خستگی مفرط درحالی که فعالیت شدیدی انجام نشده و احساس خفگی را می توان از جمله این علائم درنظر گرفت.

چه چیزی باعث حملات آسمی می شود؟

در افراد مبتلا به آسم، مجاری تنفسی دارای التهابات مزمن است. برخی تحریک کننده ها باعث تشدید التهاب و باریک شدن مجاری تنفسی می شوند، همزمان ممکن است بدن شروع به تولید ترشحات اضافی کند که باعث مسدود شدن راه انتقال هوا شود. همزمانی این اتفاقات می تواند باعث محدود شدن رسیدن هوا به ریه ها شود. در نتیجه ی این کمبود هوا، شخص دچار خس خس سینه و تنگی نفس می شود.

حمله آسم

محرک های آسم: آلرژی ها

آلرژی ها می توانند تحریک کننده ی حملات آسمی باشند:

- گرد و غبار
- کپک
- حشرات از جمله سوسک ها
- گرده درختان و گل ها
- مواد غذایی مثل بادام زمینی، تخم مرغ، ماهی
در صورتی که به گرده گیاهان حساسیت داشته باشید، احتمالا متوجه می شوید که حملات آسمی شما در زمان های خاصی از سال بیشتر و حادتر است.

 

 

محرک های آسم: حیوانات خانگی

حساسیت به حیوانات از جمله موارد دیگر تحریک کننده آسم است. عامل مشکل زا وجود شوره ــ سلول های مرده پوست که بر روی لباس، مبلمان و دیوارها باقی می مانند ــ است. در صورت تنفس پرزهای حیوانات ، در کمتر از 15 دقیقه حملات آسمی می تواند شروع شود. افرادی که به گربه ها آلرژی دارند، درواقع به پروتئین موجود در بزاق، پوست و ادرار گربه حساسیت نشان می دهند. این پروتئین در هوا و یا سطوح مختلف تجمع می کنند و باعث ایجاد حملات آسمی در 20 تا 30 درصد افراد مبتلا به آسم می شوند.

حیوانات خانگی

محرک های آسم: آلودگی هوا

آلودگی هوا در داخل و بیرون خانه و همچنین دود سیگار، اسپری مو، بخار مواد رنگرزی می تواند باعث بدتر شدن آسم شود. این موارد، به محرک های غیر آلرژیک معروف هستند که واکنشهای حساسیت زا ایجاد نمی کنند اما می توانند باعث تحریک کردن مجاری تنفسی و بروز حمله های آسمی شوند.

 

 

محرک های آسم: ورزش

همه به فواید ورزش برای سلامتی آگاه هستند، اما فعالیت بدنی در بعضی افراد یکی از عوامل محرک در شروع بیماری آسم است که به آسم ناشی از ورزش معروف است. خوشبختانه راهکارهایی برای کنترل آسم در این گونه موارد وجود دارد و اختلالی در انجام ورزش مورد علاقه شما به وجود نخواهد آمد.

محرک های آسم: آب و هوا

افراد دچار بیماری آسم ممکن است متوجه شده باشند که در بعضی شرایط آب و هوایی خاص، شدت بیماری آنها افزایش می یابد. بودن در هوای با درجه حرارت پایین احتمال حمله آسمی را بالا می برد. رطوبت بسیار زیاد و یا آب و هوای بسیار خشک نیز از جمله دیگر موارد تحریک کننده بیماری آسم هستند.

چه کسانی مبتلا به آسم می شوند؟

آسم می تواند در هر سنی ظاهر شود، اما به طور معمول در دوران کودکی شروع می شود. افراد مبتلا به آلرژی یا کسانی که دارای سابقه  خانوادگی هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا قرار دارند. پدر و مادر مبتلا به آسم احتمال ابتلای کودکان به آسم را سه تا شش برابر افزایش می دهد. جنسیت نیز یکی از موارد موثر در بیماری آسم است، به طوریکه ابتلا به آسم در پسران بیشتر در زمان کودکی و در زنان در دوران بزرگسالی رخ می دهد.

آسم حاصل از شرایط شغلی

انواع خاصی از مشاغل می تواند خطر ابتلا به آسم را در بزرگسالان افزایش دهد. به طور مثال کارکردن در کارخانه یا محیط هایی که افراد به طور مدوام در معرض مواد شیمیایی خاص یا گرد و غبار صنعتی قرار دارند.

آسم

آسم و سیگار

مطالعات مختلف نشان داده است که ابتلا به آسم در بزرگسالان و نوجوانانی که سیگار می کشند، بیشتر است. شواهد و مستندات بسیاری نیز وجود دارد که اذعان می کند افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. کودکان و نوجوانانی که در جوار افراد سیگاری زندگی می کنند از شانس بیشتری در ابتلا به بیماری در سنین پایین برخوردار هستند.

 

 

آسم و چاقی

آسم در افرادی که اضافه وزن دارند و یا چاق هستند متداول تر است. طبق نتایج حاصل از مجموعه ای مطالعات، محققان دریافتند که در مقایسه با آفراد سالم با وزن نرمال، درصد ابتلا به بیماری آسم در بزرگسالان مبتلا به چاقی دو برابر و در افراد مبتلا به اضافه وزن 38 بار بیشتر است.

نرخ رو به آفزایش آسم

برای چند دهه، نرخ افزایش آسم در آمریکا به طور پیوسته رو به افزایش است. بعضی محققان برآنند که این امر نتیجه بالا بودن سطح بهداشت و کاهش ابتلای کودکان به بیماریهای عفونی است. نظریه فوق اینگونه بیان می کند که ابتلای کمتر به بیماری باعث می شود سیستم ایمنی به قدر کافی فعال و قدرتمند نشود، در نتیجه احتمال ابتلا به بیماری آسم بالاتر رود. نظریه دیگر بر این اعتقاد است که استفاده بیش از حد از اسپری های تمیز کننده، کاهش استفاده از آسپرین و کاهش استفاده از ویتامین D از علل دیگر افزایش ابتلا به آسم می باشد.

تشخیص آسم

اگر شما دارای علائم مرتبط با بیماری آسم هستید، پزشک شما باید ریه ها و چگونگی عملکرد آنها را بررسی کند. پزشک به کمک اسپیرومتری مقدار هوای دم و بازدم شما را بررسی می کند. در عین حال پزشک شما ممکن است چند آزمایش جهت بررسی شدت حساسیست و محرک های آسم را نیز برای شما تجویز و بررسی نماید.

تشخیص آسم

کنترل آسم: اجتناب از محرک ها

اولین قدم در کنترل آسم، شناسایی و اجتناب از محرک هاست. این بدین معناست که به طور مثال زمانی که هوا غبار آلود و مه گرفته است، در خانه بمانید و یا از ملحفه های مخصوص جهت کاهش ایجاد گرد و غبار در داخل خانه استفاده کنید.

موثرترین راه مبارزه با مواد حساسیت زا در منزل، حذف آنها می باشد که این امر ممکن است شامل حیوانات خانگی، فرش و مبلمان باشد.نظافت مداوم خانه و استفاده از جاروبرقی با فیلتر HEPA نیز بسیار موثر است.

واکسن های ضدحساسیت

اگر شما نمی توانید از بعضی از محرک ها که باعث حملات آسمی می شوند اجتناب کنید، پزشک شما می تواند واکسن های ضدحساسیت را برای شما تجویز کند. این واکسن ها شما را در برابر یکسری از محرک های خاص مقاوم می کنند درنتیجه  ممکن است باعث کاهش حملات آسمی شما شود. یک متخصص آلرژی می تواند در تعیین اینکه کدام واکسن ضدحساسیت برای شما مفید است، به شما کمک کند.

درمان طولانی مدت

اجتناب از تمامی محرک ها برای افراد مبتلا به آسم غیرممکن است. به همین دلیل، بسیاری از مردم جهت پیشگیری از حملات آسمی باید دارو استفاده کنند. استفاده از اسپری آسم (اینهالر) از متداول ترین راه های کنترل آسم در بلندمدت است. این اسپری ها التهاب مجاری تنفسی را کاهش داده و باعث می شوند که مجاری تنفسی نسبت به مواد محرک موجود در هوا کمتر حساسیت نشان داده و باز بمانند.

کمک های فوری در حمله های آسمی

در طولانی مدت،حمله های آسمی ممکن است حتی با وجود مصرف دارو، نیز رخ دهند. در صورت بروز چنین حالتی، بیمار نیاز به نوع دیگری از اسپری تنفسی جهت تاثیر و تسکین سریعتر دارد. استفاده از beta2-agonists از جمله متداول ترین راهکارهای سریع در درمان اینگونه حملات هستند. این اسپری ها، عضلات اطراف مجاری تنفسی را شل کرده و باعث بازگرداندن جریان هوا به ریه ها می شود. بیشتر حملات آسمی به این دارو پاسخ می دهندکه در اینصورت نیازی به مراجعه بیمار به بیمارستان نیست.

استفاده از جریان سنج هوای بازدمی

پزشک شما ممکن است جهت بررسی وضعیت کنترل آسم شما، استفاده از جریان سنج را توصیه کند. روش کار این دستگاه به این صورت است که شما درون دستگاه تنفس می کنید(تخلیه بازدم) و دستگاه مقدار بازدم شما را اندازه گیری می کند. با این روش تغییرات درجه در جریان سنج می تواند به شما درمورد حمله آسمی که ممکن است به زودی رخ دهد هشدار دهد.

آسم

برنامه کنترل آسم

اغلب افراد مبتلا به آسم قادر به کنترل وضعیت خود هستند. کلید اصلی در کنترل وضعیت داشتن برنامه درمانی موثر است. برای این منظور با پزشک خود مشورت کنید تا یک برنامه مناسب با وضعیت شما ارائه کند. این برنامه شامل لیستی از محرک های حساسیت زا، لیست داروهای مصرفی روزانه و مهمترین کارهایی که درهنگام حمله ها باید انجام داد می باشد. با پیروی از برنامه و اعمال تغییرات و تنظیمات درصورت نیاز، شما می توانید بسیاری از مشکلات ناشی از آسم را از بین ببرید.

گروه ترجمه مجله پزشکی مادر، سمن سجادی
منبع:
webmd.com