گلوکوم یا آب سیاه

 

 

گلوکوم یا آب سیاه به گروهی از بیماریها اطلاق می شود که منجر به آسیب عصب بینایی می گردند و در صورت عدم درمان صحیح می توانند منجر به نقص بینایی یا کوری شوند. یکی از اصلی ترین معیار های خطر ساز این بیماری، افزایش فشار داخل چشمی می باشد.

پیشرفتهای طبی و جراحی، ما ار قادر ساخته است تا با تشخیص و درمان به موقع آب سیاه، از عوارض ناشی از این بیماری در بسیاری از مبتلایان جلوگیری کنیم.

چشم از بخشهای مختلفی تشکیل شده است که این بخشها عبارتند از:

فضای کوچک بین قرنیه و عنبیه اتاق قدامی چشم نامیده می شود و در این فضا مایع زلالیه جریان دارد. این مایع حاوی مواد مغزی است که به شستشو و تغذیه بافتهای داخل چشم کمک می کند. مایع زلالیه توسط اجسام مژگانی در عقب عنبیه تولید می شود و از طریق راههای مشبک در زاویه چشم خارج می شود. اگر به هر دلیلی تعادل بین تولید و خروج این مایع به هم بخورد، فشار داخل کره چشم بیشتر از حد طبیعی می شود این افزایش منجر به آسیب عصب بینایی میشود که مسئول انتقال تصویر اشیاء از چشم به مغز است.

عصب بینایی همانند یک کابل برق حاوی رشته سیمها، از تعداد زیادی رشته عصبی تشکیل شده است که پرده شبکیه چشم را به مغز مرتبط می کند. افزایش فشار چشم میتواند به تدریج موجب صدمه این رشته های عصبی و در نهایت آسیب میدان بینایی شود.

انواع مختلف آب سیاه کدامند:


آب سیاه با زاویه باز :
شایع ترین نوع بیماری می باشد. علت این نوع از آب سیاه اختلال در خروج مایع زلالیه از طریق راههای مشبک می باشد. احتمال ابتلا به این نوع با افزایش سن بیشتر می شود. در برخی از افراد که دارای استعداد ژنتیکی هستند، با افزایش سن محل تخلیه مایع زلالیه به تدریج کارایی خود را از دست می دهد و فشار چشم به تدریج زیاد می شود. به طور معمول آب سیاه با زاویه باز، در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد و دید طبیعی است. در صورت پیشرفت صدمه به عصب بینایی، آسیب میدان بینایی به تدریج حاصل می شود. در مراحل اولیه، فرد از وجود این اختلال در میدان بینایی آگاه نیست ولی با پیشرفت صدمه به عصب، آسیب میدان بینایی نیز وسیع تر می شود. در این زمان، بیمار از اختلال در میدان بینایی شکایت می کند و در صورت صدمه شدید عصب بینایی فرد نابینا می شود.

آب سیاه با زاویه بسته: در برخی افراد، ساختمان چشم به گونه ای است که عنبیه (قسمت رنگی جلو چشم) بیش از حد طبیعی به راههای خروج مایع در زاویه چشم نزدیک است. علت افزایش فشار چشم در این نوع، اختلال در مسیر جریان مایع زلالیه در ناحیه مردمک است افراد مبتلا، معمولا" دارای چشمهای کوچک و دوربین هستند. در این موارد ممکن است عنبیه به داخل زاویه چشم کشیده شده و باعث انسداد کامل آن شود، از آنجایی که مایع نمی تواند از چشم خارج شود، فشار داخل چشم سریعا" بالا میرود و باعث بروز حلقه آب سیاه می شود.

علائم این حمله عبارتند از: 

- تاری دید

- سردرد

- دیدن شعاع های رنگین کمانی در اطراف نورها

- تهوع و استفراغ

این بیماری اورژانس چشم پزشکی است. اگر شما این علائم را داشته باشید باید فورا" تحت معاینه چشم پزشکی قرار بگیرد، زیرا تنها در صورت درمان سریع بیماری، میتوان از کوری جلوگیری کرد. متأسفانه اغلب موارد گلوکوم با زاویه بسته قبل از حمله اولیه، هیچ علامتی ندارد.

آب سیاه با فشار چشم طبیعی: در این نوع از آب سیاه، آسیب به عصب بینایی بدون افزایش فشار داخلی چشم به بالاتر از محدوده طبیعی، اتفاق می افتد.

آب سیاه با زاویه باز در جوانان : نوع نادر آب سیاه است. نمای بالینی آن شبیه گلوکوم با زاویه باز است. تفاوت اصلی آن سن شروع آن می باشد که در سنین 3 تا 40 سالگی آغاز می شود. اغلب موارد این بیماری ارثی است و در صورت ابتلا یکی از والدین، احتمال ابتلای فرزندان بسیار زیاد است.

آب سیاه مادرزادی: یکی از انواع آب سیاه می باشد که در نوزادان و کودکان کم سن دیده می شود این بیماری ناشی از تکامل غیر طبیعی یا نا کامل چشم و سیستم تخلیه مایع زلالیه چشم است.

آب سیاه ثانویه: به مواردی از آب سیاه اطلاق می شود. بعضی از علل آن عبارتند از:

- صدمات چشمی

- التهاب چشمی

- استفاده از کورتیکو استروئیدها

- بیماری رها شدن رنگدانه ها یا پیگمانها

عوامل خطر ابتلا به آب سیاه کدامند؟

مهمترین عوامل عبارتند از:

- سابقه ژنتیکی یا ارثی ابتلا به آب سیاه

- سن بالا

- بالا رفتن فشار چشم

- دوربینی و نزدیک بینی

- سابقه صدمات قلبی به چشم

- کم بودن ضخامت قرنیه

- سابقه ابتلا به برخی بیماریها مانند: دیابت، سردرد های میگرنی و بیماری فشار خون

آب سیاه چگونه تشخیص داده میشود؟

معاینات منظم چشم پزشکی بهترین راه تشخیص آب سیاه است. اندازه گیری فشار چشم به تنهایی برای تشخیص آب سیاه کافی نیست، تنها راه اظهار نظر قطعی در مورد آب سیاه، معاینه کامل چشم است که شامل موارد زیر می باشد.

- اندازه گیری فشار داخل چشم یا تونومتری

- معاینه زاویه چشم یا گوینوسکوپی

- معاینه سر عصب بینایی

- بررسی میدان بینایی یا پریمتری

درمان گلوکوم چیست؟

آسیب ناشی از آب سیاه، در اکثر موارد غیر قابل برگشت است و درمانهای مختلف طبی و جراحی، فقط باعث جلوگیری از پیشرفت بیماری و آسیب بیشتر به چشم می شوند بنابراین شروع به موقع درمان و پیگیری منظم بیماری تحت نظر چشم پزشک بسیار ضروری است.

روشهای درمانی آب سیاه شامل موارد زیر می باشد:

داروها: آب سیاه معمولا" با تجویز روزانه قطره های چشمی درمان می شود. این دارو ها با مکانیسم های مختلف منجر به کاهش ترشح مایع زلالیه و یا بهبود سیستم تخلیه و در نهایت، کاهش فشار چشم می شوند. استفاده از درمان دارویی به نظر پزشک، نوع بیماری و وجود یا عدم وجود بیماریهای زمینه ای و سایر داروهای مصرفی بستگی دارد.

چندین توصیه در مورد مصرف داروها:

- هرگز بدون تجویز پزشک، داروی خود را قطع یا تعویض نکنید

- اگر داروی شما در حال اتمام است، پزشک خود را مطلع کنید تا نسخه شما را در صورت لزوم، تجدید نماید.

- داروها می توانند باعث حفظ بینایی شما شوند، اما در هر صورت عوارض خاص خود را دارند. در صورت بروز عوارض به چشم پزشک خود اطلاع دهید.

- بعضی از قطره های چشمی عوارض خاصی دارند که عبارتند از: احساس خارش یا سوزش در چشم، قرمزی چشم یا پوست اطراف آن، تغییرات نبض یا ضربان قلب، تغییرات تنفسی (به خصوص در آسم و آمفیزم)، خشکی دهان، تغییرات حس چشایی، سردرد، تاری دید و تغییر در رنگ چشم

پزشک خود را از سایر داروهای مصرفی مطلع فرمایید.

جراحی: درمان جراحی شاملروشهای لیزریو غیر لیزری می باشد. انتخاب روش جراحی مناسب به نوع گلوکوم و نظر چشم پزشک دارد.


ستاره صداقتی