دیابت احتمال مشکلات و بیماریهای چشم را افزایش میدهد. در دیابت سطح قند خون (گلوکز) ممکن است بالا باشد چون بدن نمیتواند به درستی انسولین تولید یا آن را استفاده کند. میزان بالای قند خون تجمع یافته و به رگهای خونی و عصبها صدمه میزند. آسیب وارد شده به رگهای چشم میتواند به کاهش بینایی یا کوری منجر شود. هر کسی که به دیابت مبتلا است در خطر مشکلات چشمی قرار دارد بنابراین باید هر سال تحت معاینه چشم قرار بگیرد.

علائم صدمات چشم

دیابت به طرق مختلف برای چشم مشکل ایجاد میکند. وقتی قند خون بالا باشد یا درمان انسولین را شروع میکنید، ممکن است تاری دید یا مشکلات دیگری را تجربه کنید اما حتی اگر هیچ تغییری در چشم خود مشاهده نکنید، باز هم ممکن است چشمتان آسیب دیده باشد. منتظر تجربه علائم یا تشدید آنها نشوید بلکه مرتبا باید به پزشک مراجعه کنید.

رتینوپاتی دیابتی

شبکیه نوری که وارد چشم میشود را دریافت میکند و در مورد چیزی که دیده اید، پیامی به مغز ارسال میکند. اگر به واسطه زیادی قند خون و تجمع آن، آسیبی به رگهای خونی داخل شبکیه وارد شود رتینوپاتی دیابتی اتفاق افتاده است. ممکن است ابتدا متوجه هیچ تغییری نشوید اما به مرور زمان دیواره های رگهای خونی ممکن است مایعات داخل رگ را نشت دهند. وقتی مدتی دیابت داشته اید، رگهای خونی ممکن است بافت جوشگاه ایجاد کرده و شبکیه را از پشت کره چشم، دور کنند که منجر به کاهش شدید بینایی و حتی کوری میشود.

درمان: جراحی لیزر

پزشک ممکن است در حین معاینه چشم متوجه رتینوپاتی شما شود. پزشک با استفاده از رنگ مخصوصی نشت رگهای خونی را پیدا میکند. در مراحل اولیه، رتینوپاتی دیابتی اغلب با جراحی لیزری به نام فتو کواگولاسیون درمان میشود. لیزر، محل سوراخ در دیواره رگهای خونی را مسدود کرده و مانع نشت میشود. این عمل کاهش بینایی اتفاق افتاده را باز نمی گرداند اما با درمانهای متعاقب احتمال کوری را میتوان تا ۹۰ درصد کاهش داد.

درمان: ویترکتومی

در مراحل آخر رتینوپاتی دیابتی اگر شبکیه جدا شده باشد یا مقدار خون زیادی داخل چشم نشت کرده باشد، پزشک ویترکتومی را توصیه میکند. در این روشِ جراحی، پزشک بافت جوشگاه، خون و مایعات خارج شده از رگ را از داخل چشم بر میدارد. ویترکتومی میتواند بینایی را بهبود ببخشد.

عوامل خطر رتینوپاتی دیابتی

در نهایت، تقریبا همه افراد مبتلا به دیابت به درجاتی دچار رتینوپاتی میشوند. احتمال آن با طول مدت بیماری افزایش می یابد. در صورتی که بر قند خون، فشار خون و کلسترول خود کنترل خوبی نداشته باشید، احتمال آن افزایش می یابد.

چگونه از رتینوپاتی دیابتی جلوگیری کنیم؟

قند خون، فشار خون و کلسترول خود را تحت کنترل داشته باشید. یک مطالعه بزرگ نشان داد نرخ رتینوپاتی دیابتی در افراد دیابتی که بیماری شان را شدیدا مدیریت میکنند، بسیار کمتر از افرادی بود که درمانهای معمول را دنبال میکردند. ترک سیگار نیز در این زمینه مفید است. بسیار مهم است که هر سال معاینه چشم انجام شود تا علائم اولیه این بیماری خیلی زود متوقف گردد.

آب سیاه و دیابت

اگر چه همه افراد بالای ۴۰ سال در خطر بیشتر آب سیاه (گلوکوم) قرار دارند اما احتمال آن در افراد مبتلا به دیابت ۴۰% بیشتر است. احتمال آب سیاه با طولانی تر بودن مدت ابتلا به دیابت افزایش می یابد. آب سیاه میتواند موجب ایجاد حلقه های نورانی یا رنگی روشن در اطراف منابع نور شود اما معمولا هیچ علامتی ندارد. در صورتی که این گلوکوم درمان نشود موجب افزایش فشار در چشم میشود که به عصب بینایی آسیب وارد کرده و منجر به کاهش بینایی و کوری میگردد. آب سیاه را میتواند با قطره هایی که برای کاهش فشار چشم تجویز میشود یا لیزر یا جراحی های مرسوم درمان کرد.

آب مروارید و دیابت

اگر به دیابت مبتلا هستید احتمال آب مروارید در شما ۶۰% بیشتر از دیگران بوده و احتمالا در سن پایین تری به آن دچار میشوید. کنترل ضعیف بر قند خون این وضعیت را تسریع میکند. در آب مروارید، عدسی چشم، کدر و تار میشود و جلوی ورود نور را گرفته و موجب میشود همه چیز تار و مه آلود دیده شود. جراحی آب مروارید، که عدسی طبیعی چشم را با عدسی مصنوعی جایگزین میکند میتواند به بینایی کمک کند. گاهی اوقات رتینوپاتی دیابتی ممکن است پس از جراحی آب مروارید، بدتر شود.

به پزشک مراجعه کنید

اگر دیابت دارید و هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید:

تاری یا مه آلود شدن دید

وجود سایه، لکه یا جسم شناور در دید

فشار یا درد شدید چشم

کاهش بینایی ناگهانی در یک یا هر دو چشم

احساس کشیده شدن یک پرده بر روی چشمها

جرقه زدن نور، دو بینی یا نقطه های کور

موجی شدن یا اعوجاج خطوط مستقیم

برای هر گونه کاهش بینایی یا دو بینی به دنبال کمک پزشکی اورژانسی بروید.

منبع: سیمرغ

عوامل زیادی در کم شدن دید چشم اثر می‌گذارد اما اگر می‌خواهید مدت بیشتری دید چشمهایتان تغییر نکند و چشمانی سالم و زیبا داشه باشید ۱۰ کاری عنوان شده در ادامه مطلب را هرگز انجام ندهید.

با دانستن نکاتی ساده می توان از چشم ها در برابر خطرات محافظت کرد.

1. عدم استفاده از عینک آفتابی

برای جلوگیری از آفتاب سوختگی، همیشه از کلاه و عینک آفتابی استاندارد استفاده نمایید. اشعه ماوراء بنفش خورشید باعث تخریب شبکیه چشم شده و ریسک آب مروارید را افزایش می دهد. طبق گفته پروفسور Vinay Aakalu خطر سرطان پوست پلک افزایش می یابد. موقع بازی اسکی یا حمام آفتاب اشعه های مضر خورشید نوعی آفتاب سوختگی در غشاء مخاطی قرنیه ایجاد می کنند، که در پی آن فرد دچار درد، تاری دید و آبریزش از چشم خواهد شد.

2. استفاده بیش از حد از قطره چشم

بعضی از قطره های چشمی قرمزی چشم را برطرف می کنند، اما پس از مدتی چشم دچار تورم می گردد. بدین معنا که که پس از چند ساعت به خوبی عمل نمی کنند و باعث انقباض رگ های خونی شده که چشم از قبل هم قرمز تر خواهد شد.

3. چشم های خشک

در حدود 3.5 میلیون زن و 1.5 میلیون مرد در ایالات متحده آمریکا از خشکی معمول تا شدید چشم رنج می برند. قطره های روغنی که دارای مواد نگهدارنده هستند و چندین مرتبه در روز استفاده می شوند، به چشم آسیب می رسانند. هر چند پک های تولید کننده اشک مصنوعی گران ترند، اما میزان مصرف آنها می تواند بیش از ۴ بار در روز باشد و ارزش بیشتری دارند. باید این قطره ها در یخچال نگهداری شوند. خنکی قطره حس خوبی به چشم می بخشد و چشم فرد دچار خارش نمی گردد. این افراد باید از یک دستگاه رطوبت ساز در منزل استفاده کنند.

4. نشستن طولانی مدت پشت کامپیوتر

پلک زدن به جریان آب در چشم کمک می کند. اما زمانی که فرد به مانیتور کامپیوتر خیره می شود، کمتر از حد معمول پلک می زند. این در حالی است که هر فردی ۱۲ تا ۱۵ بار در دقیقه پلک می زند. پس با خیره شدن به مانیتور تعداد دفعات پلک زدن کاهش می یابد. در این صورت آب چشم تبخیر شده، چشم آلوده و دچار سوزش و آبریزش می شود. اگر فرد به مدت طولانی متنی را با فونت ریز بخواند یا مطلبی را روی موبایل خود مرور کند، چشمش آسیب دیده یا به نزدیک بینی دچار خواهد شد.

5. بی توجهی و عدم رسیدگی به لنز

تمیز نمودن لنز باید با محلول شستشوی لنز انجام شود. هرگز لنز را با آب نشویید. موقع استحمام یا در استخر و دریا لنزها را از چشم خارج نمایید. اکثر چشم پزشکان لنز های یکبار مصرف را توصیه می کنند. برای اینکه چشم اکسیژن کافی دریافت کند موقع خواب آنها را از چشم در آورید. در زمان خرید لنز، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید. در غیر این صورت لنز مناسب نخواهد بود و ریسک عفونت چشم افزایش می یابد و در زمان خارج ساختن لنز، قرنیه خراش برداشته و دچار نوعی باکتری می گردد.

6. استفاده از لوازم آرایشی تاریخ گذشته یا با آرایش خوابیدن

بعد از هر ۳ ماهلوازم آرایش خود را استفاده نکنید، موقع خواب هم آرایش چشم را پاک کنید.

7. عدم استفاده از عینک ایمنی

برخی افراد عینک ایمنی را فقط موقع شنا کردن به چشم می زنند. در حالی که طبق توصیه پزشکان، حتی زمان چمن زدن، نجاری یا تعمیر خانه باید عینک ایمنی به چشم زد تا مانع ورود خار و خاشاک به چشم شده و در نتیجه قرنیه خراش بر ندارد.

8. سیگار کشیدن

به دلایل متعددی سیگار نکشید. اما دلیلی مهمتر اینکه، سیگار کشیدن ریسک آب مروارید و تخریب شبکیه را افزایش می دهد. عاملی که توانایی بدن را برای رساندن مواد غذایی و اکسیژن کافی به بافت ها دچار اختلال می کند، در این میان بافت چشمی هم بی بهره نخواهد ماند.

9. عدم انجام معاینات چشمی

حتما به طور مرتب به چشم پزشک مراجعه کنید. به خصوص اگر مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا هستید. دیابت کنترل نشده می تواند منجر به کوری فرد شود.

10. نادیده گرفتن علائم

تاری دید، درد، کاهش بینایی، قرمزی و سوزش چشم به خودی خود برطرف نمی گردد. اگر با هر یک از این علائم روبرو شدید، حتما به چشم پزشک مراجعه نمایید. مثلا اگر فردی شیئی را می بیند ولی کمی بعد تار می بیند، باید بداند که شاید برای شبکیه چشمش مشکلی پیش آمده است. اگر فرد تعلل بورزد تشخیص سخت تر خواهد بود و چشم وی باید جراحی شود.

منبع:باشگاه خبرنگاران

یک چشم‌پزشک با برشمردن ژنتیک به عنوان عامل اصلی و ثابت شده مشکلات دید، گفت: افراد تا قبل از ۱۸ سالگی جراحی اصلاح شماره چشم انجام ندهند. دکتر محسن بهمنی کشکولی چشم‌پزشک نزدیک بینی را یکی از انواع عیوب انکساری بر شمرد و تصریح کرد: عیوب انکساری که به تار دیدن در افراد منجر می‌شود تقریبا به 3 گروه تقسیم می‌شوند؛ یک گروه به طور خالص انحنای قرنیه و شماره چشمشان در تمام محورهایی که در چشم وجود دارد به طور یکسان یا کم شده است و یا زیاد شده است که خود این گروه به 2 دسته تقسیم می‌شوند.

وی افزود: دسته اول گروه اول کسانی هستند که قدرت چشمشان افزایش پیدا کرده است که می‌تواند عللی داشته‌باشد همچون افزایش قطر چشم یا افزایش انحنای قرنیه که به این افراد نزدیک بین گفته می‌شود که در این افراد قدرت چشم افزایش پیدا کرده است. با تجویز عدسی و عینک قدرت چشم فرد را کاهش می‌دهیم تا فرد به صورت معمولی دید دور را نیز داشته باشد.

بهمنی خاطرنشان کرد: دسته دوم گروه اول کسانی هستند که قدرت چشمشان به عللی مانند افزایش قطر چشم یا افزایش انحنای قرنیه کاهش پیدا کرده است که به این افراد دوربین گفته می‌شود که این افراد با اینکه در دوربینی مشکل دارند ولی در نزدیک بینی مشکل بیشتری دارند زیرا افراد به طور طبیعی قدرتی که برای دید نزدیک می‌خواهند باید بیشتر از دید دور باشد.

این چشم‌پزشک افزود: در این افراد باید این توانایی پایین برای دید نزدیک را با دادن عینک و لنزهایی جبران کنیم تا فرد بتواند دور و نزدیک را بهتر ببیند پس گروه اول افرادی هستند که یا قدرت چشم در آنها افزایش یافته است و یا کاهش یافته است.

وی تصریح کرد: گروه دوم افرادی هستند که در چشم که متشکل از بی‌نهایت محور است، در یک محور قوی و در محور دیگر ضعیف هستند که این افراد آستیگمات هستند که باید دیدشان در محوری خاص تقویت شود ضمن اینکه هم دید دور و هم نزدیک در این افراد ضعیف است که برای اصلاح لنزهای مخصوصی استفاده می‌شود که قدرت یک محور را کاهش و محور دیگر را افزایش می‌دهد تا افزایش و کاهش طبیعی چشم را خنثی کند.

بهمنی گفت: گروه سوم عیوب انکساری افرادی هستند که مخلوطی از این موارد را دارد یعنی تمام قدرت چشم افزایش یافته و نزدیک بین است ولی در یک محور قدرت چشم بیشتر یا کمتر از معمول است یعنی یا آستیگمات و دوربین همزمان یا آستیگمات و نزدیک بین همزمان است.این چشم‌پزشک خاطرنشان کرد: بنابراین افراد بر اساس قدرت چشم و قدرت‌های محور چشم به 3 گروه تقسیم شدند که بر اساس نوع دید لنزهای مورد نیاز تجویز می‌شود تا مشکل دید دور و نزدیک به طور کلی حل شود.وی افزود:برای اصلاح دید این افراد روش‌هایی وجود دارد که سال‌های متمادی به کار رفته است که عینک است، یعنی با لنزهایی که ساخته می‌شود و دارای قدرت یکسان در تمام محور و یا قدرت گوناگون در محورها است، اصلاح دید این 3 گروه انجام می‌شود.

بهمنی تصریح کرد: دومین راه استفاده از لنزهای تماسی است که این لنزهای تماسی می‌تواند دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم را تا درجات خاصی اصلاح کند که به دو نوع سخت و نرم تقسیم می‌شود؛ لنزهای تماسی نرم کمتر می‌تواند آستیگماتیسم را پوشش دهد و لنزهای تماسی سخت بیش‌تر توانایی اصلاح آستیگماتیسم را دارد.این چشم‌پزشک گفت: روش سوم استاندارد اصلاح دید روش جراحی است که در این روش لیزر برای اصلاح دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم به کار می‌رود که بر اساس مطالعات درمان نزدیک بینی با لیزر بالاترین درصد موفقیت را دارد و در درجه بعد اصلاح دوربینی و در درجه آخر آستیگماتیسم و دوربینی مخروطی درصدی از موفقیت را دارد.

وی تأکید کرد: به همین دلیل افراد نزدیک بین که بخش عمده ای از جامعه را تشکیل می‌دهند بیشترین سود را از عمل‌های جراحی لیزر می‌برند در صورتیکه افراد دوربین و آستیگمات در صورت جراحی یا درجاتی از مشکلات دید را خواهند داشت و یا اینکه در کل کاندیدای مناسبی نخواهند بود.بهمنی افزود: تمامی‌روش‌های موجود با عناوین مختلف مانند لازک، لیزیک، PRK پی آر کی، اپیی لیزیک، سنتولیزیک پایه ای جزو لیزر اگزایمر است و تفاوت نام‌ها به علت مرحله اول جراحی است نه خود لیزر تراپی یعنی تفاوت در برداشتن،‌تراشیدن یا فلپ تهیه کردن سلول‌های قرنیه است.این چشم‌پزشک گفت: علت اصلی تمام عیوب انکساری ژنتیک است و موارد اکتسابی هنوز قطعی نشده است با اینکه گفته شده است افرادی که مطالعه می‌کنند، قالی می‌بافند و در کل کارهای نزدیک بینی انجام می‌دهند نزدیک بین خواهند شد که هنوز ثابت نشده است.

وی تأکید کرد: مستند نیست که آیا این افراد از ابتدا نزدیک بین بوده‌اند و سپس کار مورد نظر را انتخاب کرده‌اند یا اینکه به علت انجام این کار نزدیک بین شده‌اند ولی عمده چیزی که شواهد نشان می‌دهد بحث ژنتیک است بنابراین چیزی به نام پیشگیری ازعیوب انکساری وجود ندارد.بهمنی خاطرنشان کرد: اصلاح عیوب انکساری در کودکان و بزرگسالان متفاوت است بدین نحو که در کودکان بیشتر تمایل به استفاده از عینک است ولی در بزرگسالی که شماره‌ها ثابت می‌شود و افراد از عینک زدن ناراضی هستند تمایل به استفاده از لنزهای تماسی و جراحی بروز می‌کند.

این چشم‌پزشک تصریح کرد: نزدیک‌بینی ژنتیکی است و معمولا در 18 سال اول تغییرات شماره چشم وجود دارد و به همین علت ما توصیه می‌کنیم جراحی چشم را به سنین پس از 18 سال موکول کنند چرا که تا 18 سالگی به علت رشد، تغییرات در چشم ایجاد می‌شود که اکثرا به سمت افزایش نمره چشم پیش می‌رود ولی مواردی دیده می‌شود که بدون عامل ژنتیک افراد نمره چشم پیدا می‌کنند که در طول زمان کاهش یافته و از بین می‌رود.وی گفت: پس از 18 سالگی نباید افزایش شماره چشم را داشته باشیم مگردر بستر بیماری خاص که در پروسه بیماری مورد نظر قرار می‌گیرند مانند قوز قرنیه و برای کنترل شماره چشم در این گونه افراد باید بیماری را کنترل و درمان کنیم.

بهمنی افزود: کسانی که بیشتر کار کامپیوتر و مطالعه می‌کنند به درجات پایین نزدیک‌بینی مبتلا می‌شوند زیرا چشم به کار نزدیک عادت می‌کند حال اگر این فرد برای چند ماه به چشم خود استراحت داده و یا به دور نگاه کند مشکل نزدیک بینی حل می‌‌شود.این چشم‌پزشک تصریح کرد: برای مثال افرادی که برای مدت طولانی درس می‌خوانند برای مثال کنکور‌ی‌ها در آستانه کنکور به درجات نزدیک بینی مبتلا می‌شوند ولی چند ماه پس از کنکور در صورت استراحت شماره چشم از بین می‌رود.بهمنی خاطرنشان کرد: تفاوتی برای نزدیک بینی در زن و مرد دیده نشده است ولی درباره نژادها باید گفت، نژاد زرد بیش از نژادهای دیگر به نزدیک بینی مبتلا می‌شوند.

دکتر محسن بهمنی کشکولی، چشم پزشک
منبع: آرمان

Optical Coherence Tomography یا OCT برای ارزیابی دقیق اختلالات ماکولا بسیار ارزشمند است. قبل و بعد از عمل جراحی کاتاراکت انجام این تست ضروری است؛ چرا که پیش آگهی وضع بیمار قبل از عمل لازم است و ضمنا برای بررسی علل ناکامل بودن دید بیمار یک هفته بعد از عمل کمک می کند تا از وضعیت ماکولا مطمئن شویم چرا که از اختلالات لایه های مختلف رتین و کوروئید که ممکن است در دید بیمار تاثیر داشته باشد ما را مطلع می سازد.

با امتحان کلینیکی ته چشم فقط 28% Lamellar Hole که با OCT مشخص شده را می توان تشخیص داد. باید توجه داشت که اکثر ویتریورتینال ترکشن و مامبران اپی رتینال بدون این وسیله تشخیص داده نمی شود و ضمنا باید دانست که جراحی کاتاراکت اکثرا چنین اختلالاتی را به وجود نمی آورند بلکه از قبل زمینه آن فراهم بوده است.

پاتولوژیهای رتین مثل ویتریوما کولرترکشن،لاملار ماکولار Hole و آترئفی کوروییدسنیلرا اکثرا در امتحان ته چشم نمی توان تشخیص داد.

با OCT هیالویید خلقی و ارتباط آنرا با ماکولا می توان تشخیص داد ناحیه ای که در ماکولا ادما و دژسانس ماکولا رل عمده دارد و در واقع تنها وسیله ای است که اختلالات  کوروئید را دقیقا مشخص می کند.

آتروفی کوروئید یک عامل خطرساز برای گلوکوم به شمار می آید مخصوصا وقتی همراه با آتروفی پری پاپیلار باشد. این بیماران دید خوبی نخواهند داشت حتی اگر ماکولا سالم به نظر می رسد.

دژنرسانس کوریورتینال میوپیک نیز همراه با نقصان بینایی ممکن است باشد.

گاه متعاقب جراحی کاتاراکت دژنرسانس ویتره ممکن است ایجاد شده و یا تشدید شده و سبب جداشدگی خلفی ویتره شود و این عارضه به نوبه خود سبب ویتریوماکولار ترکشن و یا پیشرفت مامبران اپی ماکولار و تشدید علائم بشود و یا حتی ماکولار Hole ایجاد  نماید. یک هفته بعد از جراحی کاتاراکت 20% این بیماران دچار جداشدگی خلفی می شوند.

چه وقت باید OCT را انجام داد و دنبال چه نکاتی باید بود؟

1- در بیمارانی که مالتی فوکال لنز و یا توریک لنز گذارده می شود و بیماران مخارج بیشتر پرداخته و انتظار بیشتری دارند باید از وضع رتین و کوروئید دقیقا بیمار را مطلع نمود.

2- در بیمارانی که نقصان دید با کدورت عدسی مطابقت ندارد.

3- بعد از فتوکوآگولاسیون رتین، اولویت و جداشدگی شبکیه ممکن است مامبران اپی رتینال تشکیل شده باشد که ممکن است سطح ماکولا را پوشانده باشد. ضخیم شدن ناحیه ماکولا و جداشدگی خلفی شبکیه ممکن است یک هفته بعد از جراحی کاتاراکت ایجاد شود. لذا باید OCT انجام داد.

4- اگر عمل جراحی کاتاراکت با مشکلاتی روبرو بوده و شانس کدورت و یا ادم قرنیه بعد از عمل باشد باید در موقع عملSpectral Domain OCT انجام داد( قبل از ایجاد کدورت قرنیه) یا  Fourler Domain OCT که ضخامت و آناتومی دقیقتری از قرنیه به دست می دهد.

در خاتمه هیچ شبکیه ای را نمی توان بدون  انجام OCT شبکیه سالم نامید.

دکتر سیدرضا لاجوردی
نشریه پزشکی امروز

وقتی هوا آفتابی است زندگی می تواند لذت بخش تر به نظر برسد. ولی فراموش نکنید که اشعه ماوراء بنفش خورشید می تواند به چشم شما صدمه بزند. بسیاری از مردم برای جلوگیری از آفتاب سوختگی، مرتب کرم ضد آفتاب مصرف می کنند تا از نور آفتاب لذت ببرند. ولی کارشناسان می گویند به همان اندازه مراقبت از پوست، حفاظت از چشم نیز در برابر نور آفتاب مهم است و باید از عینک آفتابی استفاده کرد.

به گزارش مجله پزشکی مادر به نقل از بی بی سی، همانطور که نور خورشید می تواند باعث سوختگی پوست شود، می تواند موجب سوختگی سطح چشم نیز بشود. علاوه بر این اشعه ماوراء بنفش آفتاب با چند بیماری جدی چشم ارتباط دارد. به همین جهت هنگام رفتن به پلاژ همراه داشتن عینک آفتابی، یکی از لوازم اساسی است که نباید فراموش کرد.

ایمنی در مقابل نور آفتاب

چشم یکی از اعضای بدن است که به خوبی محافظت می شود- کاملا در حفره های داخل جمجمه قرار دارد و ابروان و مژه ها سپری هستند که از آن مواظبت می کنند.

ولی قدرت این حفاظ طبیعی بخصوص در شرایط دشوار، محدود است.

راج داس بهومیک، جراح متخصص چشم در بیمارستان چشم مورفیلد در لندن می گوید: "ما در ماههای تابستان، در ارتفاعات و نیز در هوای آزاد در معرض تابش میزان بیشتری اشعه ماوراء بنفش قرار می گیریم. برف و آب، نور و اشعه ماوراء بنفش را منعکس می کنند به همین جهت اشعه بیشتری به بدن ما می تابد. از این رو برای جلوگیری از صدمه نور آفتاب به چشم، بخصوص هنگامی که برای یک مدت طولانی زیر آفتاب هستیم بهتر است از عینک استفاده کنیم."

ضرر اشعه ماوراء بنفش برای چشم در طول زمان معلوم می شود.

دکتر داس بهومیک، می افزاید: "بدن قابلیت فوق العاده ای برای ترمیم خودش را دارد. ولی به تدریج این قابلیت کاهش می یابد و با گذشت زمان صدمه ای که به سلول ها وارد می شود افزایش می یابد."

اگر چه انجام آزمایشات بر روی انسان به منظور سنجش خطر اشعه ماوراء بنفش، عملی غیراخلاقی است، اما از مطالعاتی که در باره بیماری های مسری صورت گرفته، اطلاعاتی در باره مضرات اشعه ماوراء بنفش برای چشم انسان، به دست آمده است.

تحقیقاتی نیز در مورد مردم مناطق مختلف انجام شده است چون جوامع مختلف به دلیل عواملی مانند شیوه زندگی یا موقعیت جغرافیایی، به طور طبیعی در معرض مقدار متفاوتی از اشعه ماوراء بنفش قرار دارند.

بررسی هایی هم که در مورد حیوانات صورت گرفته نشان می دهد اشعه ماوراء بنفش تاثیر مضری بر چشم حیوانات می گذارد. چند بیماری جدی چشم با این اشعه مرتبط دانسته شده اند از جمله سرطان، برف کوری و آب مروارید. هر چند این ارتباط معلوم شده، اما باز باید تحقیقات بیشتری در مورد ارتباط بین این اشعه و بیماری های چشمی صورت گیرد.

عارضه ای که غالبا به بیش از حد قرار گرفتن در معرض این اشعه ارتباط داده می شود، روییدن یک غشاء یا یک نسج نازک شفاف غیر سرطانی است که به تدریج سطح بیرونی چشم را می پوشاند و به آن ناخنک (pterygium) یا "بیماری چشمی موج‌سواران" (surfers' eye) گفته می‌شود.

نیکولاس لویزو، که ۸۰ سال دارد و در حال حاضر در لندن زندگی می کند به این بیماری مبتلاست. او اهل قبرس است و تصور می شود ممکن است زندگی در هوای آفتابی قبرس موجب مبتلا شدنش به این بیماری شده باشد.

کریستین، دختر نیکلاس که پدرش را برای معالجه به بیمارستان مورفیلد برده می گوید: "پدرم چشم درد گرفت و دکتر او را به بیمارستان فرستاد. او فقط یک چشم دارد چون در کودکی در اثر حادثه ای یک چشمش را از دست داد، به همین جهت ما باید مواظب بینایی تنها چشمش باشیم."

دانش عینک‌های آفتابی

لنز عینک های آفتابی می تواند جلوی اشعه ماوراء بنفش را بگیرد و نگذارد این اشعه به چشم ما بتابد. به همین جهت عینک های آفتابی وسیله مهمی برای مصونیت چشم در برابر این اشعه اند.

حفاظت در مقابل این اشعه با استفاده از تکنیکی است که مقدار اشعه ای را که لنزها جذب یا منعکس می کنند، اندازه می گیرد و نشان می دهد چه مقدار از این اشعه از لنز رد شده و می تواند وارد چشم شود.

کارخانه های عینک سازی باید استانداردی را رعایت کنند که مشخص می‌کند جلوی کدام یک از اشعه های ماوراء بنفش باید گرفته شود.

بر روی برچسب های عینک های آفتابی نوشته شده که این عینک جلوی کدام یک از اشعه های ماوراء بنفش را می گیرد. این اطلاعات می تواند به شما در اخذ این تصمیم که آیا با استفاده از این عینک از چشمتان به حد کافی محافظت می شود یا نه، کمک کند.

آیا می توانید به عینکتان اعتماد کنید؟

پروفسور لیلیان ونتورا، از دانشگاه سائوپولو تقریبا به مدت دو دهه در باره میزان حفاظتی که عینک های آفتابی می توانند بدهند، تحقیق کرده است. او دستگاهی اختراع کرده که به وسیله آن می توانید امتحان کنید که آیا عینک های شما واقعا از چشمانتان در برابر اشعه ماوراء بنفش محافظت می کند یا نه. تنها کاری که باید بکنید این است که عینکتان را داخل این دستگاه قرار دهید و چند ثانیه بعد اطلاعات در باره میزان حفاظت در برابر اشعه ماوراء بنفش روی صفحه دستگاه ظاهر می شود.

در حالی که بعضی از عینک ها ممکن است برای رانندگی یا فعالیت های روزمره مناسب باشند، در مواقعی که تابش اشعه ماوراء بنفش بیش از حد است مانند هنگام اسکی کردن یا موج سواری باید از عینک هایی که بیشتر جلوی این اشعه را می گیرند استفاده کرد.

دکتر داس بهومیک، می گوید عینکی بخرید که مناسب با موقعیتی باشد که می خواهید از آن استفاده کنید، به عنوان مثال عینک های آفتابی پلاریزه شده برای شنا کردن و عینک هایی که بشود بندهایش را پشت سر بست برای هوای بادی و یا فعالیت های ورزشی.

او اضافه می کند دقت کنید عینکی که می خرید بتواند ۴۰۰ نانومتر اشعه ماوراء بنفش را جذب کند و اگر مطئمن نیستید از یک پزشک یا متخصص بخواهید لنزهای آن را چک کرده و به شما بگوید تا چه اندازه جلوی اشعه های مضر را می گیرد.

مجله پزشکی مادر

 

خشکی چشم یک از شایع ترین علت های مراجعه افراد به درمانگاه چشم پزشکی است. بیماری خشکی چشم که ناشی از تغییر در کیفیت یا کمیت اشک چشم می باشد می تواند افراد را در همه گروه های سنی مبتلا کند اما شیوع آن در افراد مسن تر بیشتر است. به علاوه این بیماری بیشتر زنان را مبتلا می کند.

علائم این بیماری ممکن است از سوزش و خارش خفیف چشم در موقع انجام کارهای چشمی تا ایجاد سوراخ قرنیه در موارد خیلی شدید متغییر باشد.

احساس وجود جسم خارجی، سوزش، خشکی، ترس از نور، در موارد نادری تاری دید، قرمزی چشم، خستگی و سنگینی چشم از علائم شایع این بیماری است که با بالا رفتن سن و پس از سن یائسگی در زنان قابل ملاحظه است.

درمان خشکی چشم بستگی به علت آن دارد. درنتیجه ابتدا باید پزشک تعیین نماید آیا علت زمینه‌ای وجود دارد یا خیر. و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای آن بیماری را درمان نماید.

همچنین اگر دارویی که برای درمان بیماری دیگری مصرف می‌شود، باعث خشکی چشم شده باشد، پزشک‌ شما می تواند دارویتان را عوض کند.

اگر لنزهای تماسی باعث خشکی چشم‌های شما شده باشد، چشم‌پزشک تان می تواند استفاده از نوع دیگر لنز را به شما توصیه کند، یا از شما بخواهد ساعت‌های استفاده از لنزتان را کاهش دهید.

چشم‌پزشک برای حل مشکل خشکی چشم ممکن است از عمل بستن منافذ خروجی اشک در گوشه‌های داخلی پلک‌ها که اشک را به درون بینی می‌فرستند، استفاده کنند.

“پلاگ‌های اشکی”(lacrimal plugs) یا “پلاگ‌های پونکتوم”(punctual plug)، وسیله ظریفی است که به طور موقت یا دائمی در منفذ مجرای اشکی قرار داده می‌شود.

در برخی از موارد هم عمل جراحی “کوتری پونکتوم” (سوزاندن منفذ خروجی اشک با کوتر) توصیه می‌شود که به طور دائم منافذ خروجی اشک را می‌بندد.

گرچه قطره‌های چشمی استروئید نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند، اما معمولا برای درمان درازمدت توصیه نمی‌شوند.

سایر گزینه‌های درمانی ممکن است شامل پمادها، ژل‌ها و اینسرت‌ها باشد.

اسیدهای چرب اومگا ممکن است به تخفیف علائم خشکی چشم کمک کنند. اسیدهای چرب اومگا در غذاها و مکمل‌ها وجود دارند. همیشه پیش از مصرف مکمل‌های غذایی با دکترتان مشورت کنید.

یک بررسی جدید که در جورنال معتبر Cornea منتشر شده است نشان می‌دهد که مصرف مکمل‌های غذایی حاوی اسیدهای چرب اومگا علائم خشکی چشم را تسکین می‌دهند. این بررسی در کالج پزشکی بیلور بر روی ۳۸ زن در دوران پس از یائسگی که دچار اختلال کارکرد اشکی در هر دو چشم بودند، انجام شد.

محققین اعلام کردند: “پیش از بررسی، شواهد بالینی چندانی دال بر مفید بودن مکمل‌های غذایی در درمان خشکی چشم در دست نبود. اما یافته‌های این بررسی نشان داد که پس از سه ماه، گروهی از زنان که با مکمل درمان شده بودند، تحریک چشمی کمتری را تجربه کردند، و پیشرفتی به سمت التهاب یا مشکلات قرنیه در آنها مشاهده نشد. در زنان گروه شاهد که دارونما دریافت می‌کند، علائم خشکی چشم در طول این مدت بررسی بدتر شد.

به عنوان یک نکته کلیدی به یاد داشته باشید که رژیم ‌های متعادل می ‌توانند به پیشگیری و بهتر شدن خشکی چشم کمک کند، به طوری که یکی از دلایل اختلال در تولید لایه موسینی اشک را کمبود ویتامین A عبوده و رژیم‌ های غذایی متعادل می ‌توانند تا حد زیادی کمک‌ کننده باشند.

لازم به ذکر است که گرما و سرمای زیاد، جریان هوای تند (کولر و گرم ‌کننده‌ ها)، رطوبت کم هوا، استفاده زیاد از کامپیوتر، تابش مستقیم خورشید و آلودگی هوا می ‌تواند از علل تشدید کننده خشکی چشم محسوب شود.

مجله پزشکی مادر

من خوب می‌بینم؛ من خوب یاد می‌گیرم

کودک شما به بالا نگاه کرده و شما را می‌نگرد. اما این‌که او چگونه شما را می‌بیند ممکن است با آنچه شما فکر می‌کنید متفاوت باشد.

براساس آمار منتشر شده یکی از هر پنج کودک دچار یکی از اختلالات بینایی می‌باشند.با اینکه این بچه‌ها به صورت مشهود هیچ علامت مشخصه‌ای ندارند و وضعیت بینایی خود را همان که هست قبول می‌کنند.

این کودکان اگر به حال خود رها شود در دراز مدت این عدم توجه اثر جبران ناپذیری بر قدرت بیناییشان می‌گذارد.

بیشتر از هشتاد درصد از کودکان از طریق چشم، یاد می‌گیرند و آموزش می‌بینند.

اگر مشکلات بینایی درمان نشده باقی بماند، بچه‌های با هوش و استعداد پشت دروازه‌های آموزش عقب نگه‌داشته می‌شوند که ممکن است منحر به انزجار یا  دوری از محیط درسی شود.

همه افراد توانایی تشخیص و ارتباط برقرار کردن با این کودکان را ندارند و در بعضی موارد کودکان با اختلال بینایی جزو کودکان کند ذهن رده‌بندی می‌شوند.

در حقیقت، یکی از شش کودک که برچسب کند بودن در یادگیری را بر پیشانی خود می‌گیرند از مشکلات بینایی رنج می‌برند.

در بسیاری موارد تشخیص به‌موقع این موارد توسط چشم‌پزشک یا تست‌های بینایی سنجی قابل تصحیح است.

چشم‌پزشک با تجویز عینک یا لنز، یا اصلاح تنبلی چشم به فرزند شما کمک می‌کند که به وضعیت مطلوب جسمانی دست پیدا کند.

 

بینایی سنجی یک اولویت است

وقتی فرزند دلبندتان را برای تست بینایی به دکتر چشم‌پزشک می‌برید در حقیقت یک سرمایه‌گذاری عمده در راستای سلامتی خانواده و فرزندانتان انجام داده‌اید.‌ این‌که کودکان به صورت منظم تحت نظر دکتر چشم‌پزشک باشند از اهمیت زیادی برخوردار است، هر کودک باید یک‌بار تا قبل از شش ماهگی با چشم‌پزشک دیدار داشته باشد و بعد از سه سالگی، این روند باید به صورت متناوب هر شش ماه یک‌بار تا قبل از مدرسه پیگیری شود و بعد از آن ویزیت سالیانه برای اطمینان حاصل کردن از وضعیت بینایی فرزندان کفایت می‌کند.

بینایی سنجی در مراکز بهداشت هم انجام‌پذیر است، و برای کودکان در سنین پایین که قادر به خواندن نیستند این تست توسط اشکال هندسی یا شکل حیوانات انجام می‌شود تا از سلامتی چشمان کودکان مطمئن شویم.

وضعیت‌های رایج در مشکلات بینایی

فاکتورهای متعددی باید هم‌زمان باهم فعالیت کنند تا کودک شما بتواند درست ببیند و درست تشخیص بدهد.اگر هر کدام از این فاکتورها به نوعی دچار اختلال شوند، رشد و پیشرفت کودک دچار آشفتگی می‌شود. از جمله اختلالات رایج دوربینی، نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم است و در برخی موارد لوچی و تنبلی چشم در کودکان دیده شده که در سال‌های اولیه تولد کودک باید تشخیص داده شود چون با بالا رفتن سن این وضعیت دشوارتر شده و در برخی موارد قابل اصلاح نمی‌باشد.از جمله مواردی که دکتر چشم‌پزشک چک خواهد کرد به این موارد می‌شود اشاره کرد، دقت در عملکرد چشم، چک کردن کره چشم؛هماهنگ بودن کارکرد هردو چشم باهم و مشکلات نگه‌داشتن تمرکز چشم.

علامت‌های هشدار‌

اگر چه بسیاری از مشکلات جدی چشم، فاقد نشانه بیرونی است و تست کامل چشم‌پزشکی برای تشخیص آن الزامی است اما علائمی وجود دارد که باید توسط والدین جدی گرفته شود و می‌توان از آنها به عنوان نشانه‌های هشدار نام برد

- نشستن خیلی نزدیک به تلویزیون

- نگه‌داشتن اشیاء بسیار نزدیک به خود

- اجتناب از پازل، کتاب، نقاشی و رنگ‌آمیزی، و بقیه کارهایی که نزدیک بودن فیزیکی به وسیله بازی را می‌طلبد

- پوشاندن یک‌ چشم با دست وقتی به چیزی خیلی نزدیک می‌خواهد نگاه کند

- سفت کردن عضلات یا بدون حرکت‌کردن بدن برای دیدن چیزی در دوردست

- تمرکز نداشتن

- کلافگی به صورت محسوس و حرکت درهم‌ریخته عضلات صورت

- چشمک‌زدن‌های مداوم یا مالیدن چشم

- علاقه به اینکه به صورت واژگون به چیزی نگاه کند و سرش را مدوام به سمت خاصی خم کند

- علاقه به شرکت در کار گروهی نداشته باشد

- شکایت از سردرد، دوبینی یا تار دیدن، سوزش یا خارش چشم

- به صورت مشهود عدم توانایی در گرفتن توپی که پرت می‌شود، یا ساختن لگو، عدم توازن، و دیگر مسایل دررابطه هماهنگی چشم و دست

- بیش‌فعالی و توجه کافی نشان ندادن به فعالیتی که در حال انجام آن هستند

همین امروز برای دیدن چشم‌پزشک وقت بگیرید یا کودک خود را به مراکز بینایی سنجی ببرید.

گردآوری و ترجمه: پونه باقریان

چشم از بخش های بسیار حساس و کلیدی بدن به شمار می رود که نحوه نگهداری و مراقبت از آن شرایط ویژه ای را می طلبد؛ این درحالی است که افراد کم سن و سال به دلیل عدم آگاهی لازم در این زمینه و بر اساس میل به زیبایی به نسبت شرایط سنی خود بدون توجه به این امر و با استفاده از لنزهایی که بعضا غیراستاندارد و نامعتبر است، سلامت خود را به خطر می اندازند.

دکتر مهدی خداپرست معاون درمان بیمارستان فارابی و فوق تخصص قرنیه در این مورد توضیح داد: استفاده نادرست از لنزهای تماسی سبب بروز شدیدترین نوع عفونت های چشمی می شود.

وی اظهار کرد: باکتری ها و میکروب های ناشی از رعایت نکردن اصول بهداشتی در هنگام استفاده از لنزهای تماسی به سرعت تکثیر می یابد و در کوتاه ترین زمان سبب بروز عفونت های شدید چشمی می شود.

خداپرست گفت: عفونت، کدورت و تغییر شکل و آسیب سلول های بنیادی قرنیه ازجمله عوارض ناشی از رعایت نکردن اصول بهداشتی در استفاده از لنزهای تماسی است.

خداپرست در مورد شیوع استفاده از لنزهای تماسی به ویژه لنزهای تماسی رنگی که تنها جنبه زیبایی دارد در بین جوانان و نوجوانان گفت: شرایط نگهداری از لنز و استفاده از آن نیاز به مهارت دارد؛ برخی نوجوانان و دانشجویان اطلاعات کافی در این زمینه ندارند و با استفاده نادرست و غیربهداشتی از این لنزها دچار مشکلات زیادی می شوند.

وی افزود: زمان استفاده از لنزها به نوع لنز بستگی دارد؛ لنزها انواع مختلف ازجمله روزانه، ماهانه، فصلی یا دائمی دارد و افراد نباید بیش از مدت زمان مندرج شده بر روی لنزها از آنها استفاده کنند.

خداپرست با بیان اینکه همچنین مدت زمان ماندن لنز در چشم محدود است و نباید بیش از شش ساعت مداوم در چشم بماند، گفت: همچنین در هنگام خوابیدن باید لنز از چشم خارج شود تا چشم ها استراحت کند و اکسیژن و اشک به سطح چشم برسد.

وی افزود: افرادی که از لنزهای تماسی استفاده می کنند باید پیش از استفاده دست های خود و لنز را با شوینده های استاندارد شست و شو دهند و ظرف نگهداری لنز را نیز تمیز و بهداشتی نگه دارند.

معاون درمان بیمارستان فارابی گفت: استفاده از لنزهای تماسی رنگی در صورتی که از کیفیت مناسب برخوردار و از برندهای معتبر باشد، اصول بهداشتی شامل بهداشت فردی و بهداشت لنز به طور کامل رعایت شود و شرایط نگهداری و مواد نگه دارنده لنز استاندارد باشد، هیچ منعی ندارد.

خداپرست توضیح داد: بهتر است لنزهای چشمی به جای عینک فروشی ها از داروخانه ها تهیه شود و در هنگام خرید به تاریخ ساخت و مدت اعتبار آن توجه شود.

منبع:ایرنا

صفحه1 از6

©2017 شرط مهم سلامت یک جامعه توانمندی مردم در جستجو، دریافت و به کار گیری اطلاعات سلامت است، مجله پزشکی مادر، شریک سلامت جامعه ایرانی است.

Please publish modules in offcanvas position.