مقادير طبيعي:

 بزرگسالان : 3.5-5 گرم بر دسي ليتر؛ 52% تا 65% پروتئين توتال .

     بچه ها :  تازه متولد : 2.9-5.4 گرم بر دسي ليتر. كودك كمتر از 7 سال :4.4-5.4 گرم بر دسي ليتر. بچه ها قبل از بلوغ: 4-5.8 گرم بر دسي ليتر.


توضيح:

آلبومين بيش از نصف پروتئينهاي سرم را تشكيل ميدهد.توسط كبد سنتز ميگردد. آلبومين فشار انكوتيك (اسمتيك) را كه براي حفظ مايع عروقي لازم است افزايش ميدهد. كاهش در آلبومين سرم باعث ميشود كه مايع داخل رگها به سمت بافت ها تغيير جهت دهد كه نتيجه آن خيز يا ادم است.

نسبت (A/G) ، محاسبه توزيع دو فركشن پروتئيني مهم يعني آلبومين و گلوبولين است. مقدار طبيعي نسبت (A/G)، 1.0<  است.مقدار نسبت بالا ناچيز شمرده ميشود،مقدار نسبت پايين در بيماريهاي كبدي و كليوي رخ ميدهد .الكتروفورز پروتئين دقيق تر از اين نسبت است و جايگزين آن شده است.


مشكلات باليني:


هايپوآلبومينمي:
 سيروز كبد، نارساي حاد كبد، سوختگي هاي شديد، سوء تغذيه شديد،پراكلامپسي،از كارافتادگي كليه،عدم تحرك طولاني مدت ،سوء جذب،كوليتهاي زخم دار، بدخيميهاي  كراتين.

تاثير دارو: ويتامين ث، آسپرين، سولفوناميدها ، پني سيلين.


هايپرآلبومينمي:
دهيداتاسيون،استفراغ شديد،اسهال شديد. تاثير دارو: هپارين.


روش كار:

- منع غذا و مايعات لازم نيست

- 3 تا 5 ميلي ليتر خون وريدي را در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد.

عوامل تاثير گذار:

برخي داروها باعث نتايج مثبت يا منفي نادرست ميشوند.


توجه:

زمانيكه آلبومين سرم پايين است آسيتها و ادم سطحي را بررسي كنيد.


قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا
  

مقادير طبيعي:

بزرگسالان:  استون: بشكل نيمه كمي: منفي (كمتر از 1 ميلي گرم بر دسي ليتر)

                           بشكل كمي : 0.3-2 ميلي گرم بر دسي ليتر،51.6-344 ميكرومول بر ليتر

                كتونها : 0.5-4 ميلي گرم بر دسي ليتر

كودكان:  نوزاد تا يك هفته :اندكي بيشتر از بزرگسالان. نوزادان بيش از يك هفته:همانند بزرگسالان.

توضيح:

اجسام كتوني شامل سه تركيب استون، بتا هيدروكسي بوتيرات و استواستيك اسيد هستند كه از متابوليسم چربيها و اسيدهاي چرب پديد مي آيند.اجسام كتوني در اثر ديابت مليتوس كنترل نشده و سوء تغذيه شديد بوجود مي آيند كه در اثر آنها كاتابوليسم چربي بجاي كربوهيدارتها افزايش ميابد.در كتوزاسيدوز ديابتي، استون سرم50 < ميلي گرم بر دسي ليتر است. كتونها كوچكند و قابل ترشح در ادرار، بهر حال، افزايش ابتدا در پلاسما يا سرم و بعد از آن در ادرار ظاهرميشود. استون در پايش اسيدوز ايجاد شده بواسطه ديابت كنترل نشده يا قحطي مفيد است چراكه سطح سرم پيش از اينكه آزمايش ادرار (ACETEST) به سمت وضعيت طبيعي كاهش داشته باشد ،كم ميشود.

مشكلات باليني:

افزايش سطح: كتوز اسيدوز ديابتي، قحطي/سوء تغذيه،تهوع و استفراغ،ورزش ،حمله قلبي.

روش كار:

- 3 تا 5 ميلي ليتر خون وريدي را در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد.

- منع غذا و مايعات لازم نيست.

عوامل تاثير گذار:

آلودگي ميتواند منجر به نتيجه مثبت كاذب گردد.

توجه :

- ر‍ژيم غذايي بيش از نياز بدن ميتواند منجر به پديد آمدن اجسام كتوني در خون شود.

- آسيب ديدن كلي بافت ميتواند منجر به كتوزاسيدوز گردد.

- افزايش سطح اجسام كتوني ميتواند در اثر رژيم غذاي پرپروتئين و كم كربوهيدرات پديد آيد. مصرف روزانه كمتر از 100 گرم كربوهيدرات از طريق جايگزين كردن متابوليسم چربيها( بمنظور تامين انرژي بدن )ميتواند منجر به كتوزيس شود.

- علائم و نشانه هاي كتوزاسيدوز ديابتي عبارتند از: تنفس سريع و عميق،بي قراري ،سرگيجه،بوي شيرين نفس،و سطح سرم استون 50< ميلي گرم بر دسي ليتر.

- معمولا ACETEST انجام ميگيرد و جواب آنهم مثبت است.

 

قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا
  

مقادير طبيعي:

 بزرگسالان: 10-35 واحد بر ليتر؛4-36 واحد بين المللي بر ليتر در دماي 37 درجه.در جنس مذكر ممكن است قدري افزايش مشاهده شود.

 بچه ها: نوزادان: ميتواند تا دو برابر بيشتر از بزرگسالان باشد.

            نوزاد پيش رس:ممكن است قدري بيشتر از بزرگسالان باشد.

             كودكان: مشابه بزرگسالان.a

توضيح:

ALT آنزيمي است كه اساسا در سلولهاي كبدي يافت ميشود و در تشخيص تخريب سلولهاي كبدي موثر است. همچنين در مقادير كم در قلب،كليه و عضله اسكلتي يافت ميشود. سطوح ALT سرم نسبت به آنزيم ترانس آمينار مشابه ،AST، ميتواند بيشتر باشد. در مورد التهاب حاد كبدي  و آسيب كبدي ناشي از مواد شيميايي  سطح سرمي ALT به 200 تا 4000 واحد بر ليتر مي رسد. ALT درتمايز بين يرقان ناشي از بيماري كبدي و يرقان هموليتيك بكار مي رود. در مورد يرقان، سطوح ALT سرم با منشاء كبد مي تواند بيشتر از 300 واحد باشد؛ درموارد خارج كبدي سطوح ALT ميتواند كمتر از 300 واحد باشد. سطوح ALT سرم معمولا پيش از ظهور يرقان افزايش مي يابد. سطح ALT غالبا با سطح AST بمنظور اهداف تشخيصي مقايسه ميگردد. درنكروز كبد و هپاتيت حاد ALT بطور مشخص از AST افزايش بيشتري دارد، در حاليكه AST درنكروز ميوكارديال(آنفاركتوس حاد ميوكارد) ، سيروز ، سرطان كبد ، هپاتيت مزمن ،و تجمع خون در كبد افزايش بيشتري دارد. سطح ALT در نكروز ميوكارديال طبيعي است يا قدري افزايش ميابد.سطح ALT نسبت به AST  درموارد كبدي آهسته تر به حالت طبيعي بر ميگردد.


مشكلات باليني:


كاهش سطح:
ورزش ،تاثير دارو: ساليسيلات .

افزايش سطح: بيشترين افزايش :هپاتيت حاد(ويروسي)،نكروز كبد(مسموميت شيميايي يا دارويي)

                    افزايش نسبي: سيروز، سرطان كبد،نارسايي احتقاني قلب،مستي ،الكليسم حاد.


تاثيردارويي
: آنتي بيوتيكها (كاربني سيلين،كليندامايسين،اريترومايسين،جنتامايسين،لينكومايسين،ميترامايسين، تتراسايكلين و اسپكتينومايسين)،مواد مخدر(كدئين،مرفين،مپريدين)،ضدفشار(متيل دوپا،گوانتيدين)،ديژيتالين ، ايندومتاسين،ساليسيلاتها ،ريفامپسين،فلوراسپام،پروپرانولول، ضد بارداريهاي خوراكي (پروژسترون-استروژن)،سرب،هپارين.


روش كار:

- 3 تا 5 ميلي ليتر خون وريدي را در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد.از هموليز جلوگيري كنيد چراكه RBC ها غلظتهاي بالايي از ALT دارند.

- منع غذا و مايعات لازم نيست

عوامل تاثير گذار:

هموليز خون نتايج نادرست بدست ميدهد. آسپرين باعث كاهش و يا افزايش ALT سرم ميگردد.


توجه:

- افزايش سرمي ALT بالاي (2000<   واحد ) ميتواند نشان دهنده نكروز كبد ناشي از عوامل سمي يا هپاتيت حاد ويروسي باشد.

- ALT شاخص بهتري براي آسيب كبد است و سطح آن نسبت به  AST درنكروز كبد و هپاتيت حاد بيشتر است.

- اگر كه يرقان وجود داشته باشد و سطح سرمي ALT طبيعي باشد يا تنها اندكي افزايش داشته باشد دليل يرقان كبد نيست.

 

قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا
 

مقادير طبيعي:

 بزرگسالان و كودكان: منفي .   مثبت: تيتر آن 4 برابر افزايش ميابد.

توضيح:

آدنوويروس غالبا در ميان بچه مدرسه ايها و افرادي كه در خوابگاههاي نظامي سكونت دارند وجود دارد؛ ممكن است بدون علامت باشند.آدنوويروس ميتواند مسئول بيماري دستگاه تنفسي فوقاني،سيستيت هموراژيك و KERATOCONJUNCTIVITIS  باشد. انتقال آن  ميتواند بصورت مستقيم يا غير مستقيم باشد.

مشكلات باليني:

مثبت: عفونتهاي آدنوويروس دستگاه تنفسي فوقاني،هموراژيك،سيستيت،فارينژيت،كراتوكونژنكتيويتي.

روش كار:

- 3 تا 5 ميلي ليتر خون وريد ي در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد. مانع هموليز شويد. نمونه خون دومي معمولا 2 تا 3 هفته بعد به منظور تعيين تيتر حاد و تيتر دوران نقاهت گرفته ميشود.

- يك سواپ از مايع چرك محدوده آلوده شده (مثلا چشم ، ادرار، گلو) براي آزمايش ايمنوفلورسانس جهت تعيين وجود عفونت آدنوويروس گرفته ميشود.نمونه بايد سريعا به آزمايشگاه برسد.

- منع غذا و مايعات لازم نيست


عوامل تاثير گذار:

هموليز نمونه خون . عدم برچسب زني دقيق نمونه خون.


توجه:

- تاريخچه اي از بيمار يا خانواده وي ،درگير در محدوده عفوني، بدست آوريد.

- علائم بيمار نظير(چرك و رنگ آن) را يادداشت كنيد.

- در مورد تماس با بقيه افراد يا افراد با علائم مشابه از بيمار سوال بپرسيد.

 

قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا

 

مقادير طبيعي:

از ساعت 7 تا 10 صبح 8 تا 80 پيكو گرم بر ميلي ليتر؛ سطوح خيلي بالا در صبح زود رخ ميدهد.

ساعت 4 بعد از ظهر : 5  تا 30 پيكوگرم بر ميلي ليتر.

از ساعت 10 بعد از ظهر تا نيمه شب: 10 > پيكو گرم بر ميلي ليتر؛ كمترين سطح در زمان خواب رخ ميدهد.


توضيح:

ACTH يا كورتيكوتروپين كه در هيپوفيز پيشين ذخيره ميشود و تحت تاثير CRH هيپوتالاموسي و كوتيزول پلاسمايي مترشحه از كورتكس آدرنال ترشح ميگردد. مكانيسم فيدبك منفي ترشح ACTH را كنترل ميكند. زمانيكه كوتيزول پلاسما پايين است ACTH ترشح ميشود و زمانيكه كوتيزول پلاسما بالاست ترشح ACTH مهار ميگردد. استرس ايجاد شده بوسيله جراحي ،عفونتها،آسيب فيزيكي و عاطفي سطح ACTH را افزايش ميدهد.سطح ACTH الگوي روزانه اي را دنبال ميكند، اوج آن در صبح و كمينه آن در اواخر عصر يا زمان خواب است. دو آزمايش سركوب ACTH و تحريك ACTH ممكن است براي تشخيص منشاء مشكل باليني (هيپوفيزي يا كورتكس آدرنالي) بكاررود.


آزمايش سركوب
ACTH: براي اين آزمايش يك كورتيزول سنتتيك قوي ،دگزامتازون، بمنظور سركوب كردن توليد ACTH داده ميشود.حال اگر مقدار خيلي بالايي جهت سركوب ACTH لازم باشد بيماري منشاء هيپوفيزي دارد،مثل تومور هيپوفيز( عامل ترشح كننده مقدارزيادي (ACTH.اما اگر كورتيزول پلاسما با سركوب ACTH همچنان روبه افزايش باشد علت ميتواند افزايش عملكرد كورتكس آدرنال (سندرم كوشينگ) باشد. سركوب كردن ترشح ACTH هيپوفيز فعال بيش از حد غده آدرنال را تحت تاثير قرار نخواهد داد.


آزمايش تحريك
ACTH: براي اين آزمايش ،ACTH(COSYNTROPIN) تجويز ميشود،و سطح كورتيزول پلاسما بايد در طي يك ساعت دو برابر شود.اما اگر سطح كوتيزول پلاسما بهمان ميزان بماند يا كاهش يابد عدم كارايي غده آدرنال علت بيماري است (بيماري آديسون). بمنظور بررسي كاهش عملكرد هيپوفيز داروي متي راپون براي مسدود كردن توليد كورتيزول داده ميشود كه در نتيجه منجر به افزايش در ترشح ACTH ميگردد.اگر سطح ACTH افزايش نيابد مشكل، عدم كارايي هيپوفيز است.


مشكلات باليني:


كاهش سطح
: هايپرپلازي قشر غده آدرنال ، سرطان غده آدرنال ،كاهش فعاليت هيپوفيز.تاثيردارو:استروئيدها(كورتيزون،پردنيزون،دگزامتازون)،استروژن ،آمفتامين ها ، الكل.


افزايش سطح
: استرس(تروما،خواه فيزيكي خواه عاطفي)،بيماري آديسون(كاهش عملكرد آدرنال)،نئوپلاسم هيپوفيز،جراحي، مواد تب زا(پيروژن)،بارداري.تاثير دارو: متي راپون،وازوپرسين،انسولين.


روش كار:

- منع غذا و مايعات لازم نيست. ممكن است رژيم كم كربوهيدرات براي 24 ساعت قبل از آزمايش در خواست شود.

- 5 تا 7 ميلي ليتر خون وريدي را در لوله آزمايش پلاستيكي سر-بنفش يا لوله آزمايش پرچايلد سر- صورتي جمع آوري كنيد. لوله را سريعا  در يخ قرار دهيد و به آزمايشگاه بفرستيد. خون نبايد درتماس با شيشه قرار گيرد. اگر لوله شيشه اي بكار برده شده سريعا سانتريفوژ كرده و به لوله آزمايش پلاستيكي انتقال دهيد.

- از آنجاييكه يك آزمايش تنها ممكن است گمراه كننده باشد آزمايشات بشتري بايد انجام داد.

- اگر كم كاري آدرنال مشكوك باشد نمونه خون در زمان اوج يعني صبح زود گرفته ميشود و زمانيكه پركاري آدرنال مشكوك است نمونه خون درزمان كمينه يعني عصر گرفته ميشود.اگر كه آزمايش صبح روز بعد تكرار ميشود نمونه خون بايد در همان زمانيكه نمونه اول گرفته شده است گرفته شود.

- در صورت امكان استرس و فعاليت را براي 8 تا 12 ساعت قبل از آزمايش محدود كنيد. داروهايي  از قبيل كورتيزون را تا بعد از آزمايش محدود كنيد.


عوامل تاثير گذار:

استرس و فعاليت فيزيكي. جمع آوري نمونه در لوله شيشه اي . جمع آوري نمونه در ساعات مختلف روز و عدم درج اين نكته.


توجه:

- ترس ممكن است منجر به علائم جسمي شود كه نتايج را تحت تاثير ميگذارد.

- استروئيد ها ترشح ACTH را افزايش ميدهند.


قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا

 

اسيدفسفاتاز پروستاتي

مقادير طبيعي
:

بزرگسالان : 2.6 >  نانوگرم بر ميلي ليتر؛ 0-5 واحد بر ليتركه بر اساس روش بكار رفته متفاوت است؛ 0.2-13 واحد بين المللي بر ليتر.

توضيح:

آنزيم اسيد فسفاتاز در غده پروستات و مايع مني در غلظت بالا يافت ميشود، نيز در مقاديرخيلي كمتر در مغز استخوان، RBC،كبد و طحال هم وجود دارد. در سرطان پروستات بيشترين افزايش سرمي ACP رخ مي دهد.در شروع هايپرتروفي پروستات (BPH) سطح ACP بالاي مقدار طبيعي است. سطح افزايش يافته آلكالين فسفاتاز ممكن است منجر به سطح سرمي كاذب بالاي ACP شود.

مشكلات باليني:

كاهش سطح:  سندرم داون، تاثير دارو: فلورايد،اگزالاتها،فسفاتها،الكل.

افزايش سطح: كارسينوماي پروستات ،مولتيپل ميلوما،بيماري پاژه،سرطان ريه و استخوان،BPH،آنمي داسي شكل،سيروز،نارسايي مزمن كليه،هايپرپاراتيروئيديسم،آنفاركتوس ميوكارد.تاثيردارو: آندروژنها در زنان،كلوفيبرات(ATROMID-S).

روش كار:

- 3 تا 7 ميلي ليتر خون وريدي را در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد.

- از هموليز بايد جلوگيري شود و نمونه سريعا به آزمايشگاه تحويل داده شود. ACP نسبت به حرارت و PH محيط حساس است . اگر نمونه در معرض هوا قرار گيرد يا در دماي اتاق رها شود بعد از يك ساعت فعاليت آن كاهش خواهد يافت.

- منع غذا و مايعات لازم نيست.

عوامل تاثير گذار:

هموليز نمونه خون ميتواند منجر به نتيجه غير دقيق آزمايش شود.

داروهاي خاص ميتوانند سطح سرمي ACP را كاهش دهند. قرار گرفتن نمونه در معرض هوا و دماي محيط.

توجه:

- خطر عفونت مرتبط با انسداد مجراي ادراري ناشي از نقص پروستاتيك.

- سطح بالاي سرمي ACP با سرطان متاستاتيك پروستات بوجود مي آيد.

- اگر بيمار طي 24 ساعت گذشته آزمايش پروستاتي داشته، بايد در برگه آزمايش ذكر شود،چراكه ماساژ پروستات يا لمس آن ميتواند منجر به افزايش ACP سرم شود.

 

قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا
 

مقادير طبيعي:

بزرگسالان:  مقدار درماني : 31 -124 ميكرومول در ليتر، 5-20 ميكروگرم در ميلي ليتر

                                        ( در مقادير بيشتر از 200ميكروگرم در ميلي ليتر امكان مسموميت كبدي وجود دارد).

                 مقدار سمي : 30.5 ميكرومول بر ليتر ،  50 < ميكروگرم بر ميلي ليتر

بچه ها : همانند بزرگسالان.

توضيح :

استامينوفن همانند آسپرين اثر ضد تب و تسكين دهندگي غير مخدر دارد. بر خلاف ساليسيلاتها (مثل آسپرين) تجمع پلاكتي را مهار نميكند ، باعث درد شكمي و خونريزي نميشود‌، وتنها پاسخ التهابي ضعيفي دارد.مصرف بيش از حد استامينوفن بدليل امكان ايجاد مسموميت كبدي خطرناك است. در كبد به متابوليتهاي فعال متابوليزه شده و بسرعت توسط دستگاه گوارش جذب ميگردد. اوج ان نيم تا دو ساعت بعد از مصرف خوراكي رخ ميدهد. زمانيكه استامينوفن در بدن تجمع يابد يكي از متابوليتهاي آن تمايل به ايجاد مسموميت كبدي دارد. در واقع مصرف 10 گرم يا 30 عدد قرص (هر كدام معادل 325 ميلي گرم) ميتواند باعث آسيب كبدي شود. نيمه عمر استامينوفن حدود 3 ساعت است.نيمه عمر بيش از 4 ساعت احتمال اسيب و جراحت كبدي دارد. اگر استامينوفن به مقدار زياد خواه بطور اتفاقي (درمورد كودكان) و خواه در اقدام به خودكشي مصرف شود غلظتهاي سرم بصورت نيمه لگاريتمي افزايش ميابد.

اگر مقدار سرمي طي 4 ساعت يا 12 ساعت بعد از مصرف به ترتيب 200 ميكروگرم بر ميلي ليتر يا 50 ميكروگرم بر ميلي ليتر باشد سميت كبدي ميتواند 3 تا 6 روز بعد روي دهد. پادزهر استامينوفن N-استيل سيستئين است. كه بايد خيلي زود بعد از مصرف خوراكي استامينوفن تجويز گردد. آزمايش هاي عملكرد كبد(ALT,AST ،بيلي روبين ، زمان پروترومبين(PT) و الكتروليتها ) بايد بدقت انجام و پايش شوند.


مشكلات باليني:

كاهش سطح:   غذاي پر كربوهيدرات.

افزايش سطح:  مصرف بيش از حد استامينوفن ، بيماري كبد.تاثير دارو: فنوباربيتال.

روش كار:

- 3 تا 5 ميلي ليتر خون وريدي در لوله آزمايش سر-قرمز جمع آوري كنيد.

- مصرف دارو و زمان مصرف آنرا در دفترچه آزمايشگاه يا دداشت كنيد.

- منع غذايي يا مايعات وجود ندارد.


توجه
:

پيشنهاد ميشود براي افراديكه درمان طولاني مدت با استامينوفن دارند آزمايشهاي عملكرد كبد هراز گاهي انجام شود. آسيب كبدي زماني ايجاد ميشود كه مصرف استامينوفن طي چند هفته يا چند ماه ادامه داشته باشد.


درمورد افزايش سطح استامينوفن
:

- مسموميت كبدي را بررسي كنيد.

- بدنبال علائم و نشانه هاي مسموميت استامينوفني باشيد،نظير(بي اشتهايي، حالت تهوع، استفراغ، بي حالي ، ضعف عمومي، درد شكمي )

- علائم و نشانه هاي آسيب كبدي را بررسي كنيد ،نظير(استفراغ،يرقان، نازكي يك چهارم بالاي سمت راست .آزمايش هاي عملكرد غير طبيعي كبد.


بايد توجه كرد كه استامينوفن بجز تجويز متخصص نبايد بيش از 10 روز دريك دوره استفاده گردد.

بايد به افراد الكلي توصيه كرد كه در مصرف استامينوفن با پزشك خود مشورت كنند ، اين افراد ميتوانند مستعد آسيب كبدي باشند و با مصرف خوراكي استامينوفن مشكل كبدي پيچيده تر مي گردد.

استامينوفن بايد دور از دسترس كودكان باشد و در صورتيكه كودكي مقادير زياد از حد آنرا مصرف كند در صورت تجويز مركز پزشكي شربت ipecac داده ميشود. براي بزرگسالان استيل سيستئين (MUCOMYST) بعنوان پادزهر طي 16 ساعت بعد از مصرف زياد از حد تجويز ميگردد.


قمریان
منبع: انجمن شيمي باليني آمريكا
 
©2017 شرط مهم سلامت یک جامعه توانمندی مردم در جستجو، دریافت و به کار گیری اطلاعات سلامت است، مجله پزشکی مادر، شریک سلامت جامعه ایرانی است.

Please publish modules in offcanvas position.