صحبت كردن درباره بیماری‌های دستگاه تناسلی مردان و زنان در جامعه ما به‌علت حجب و حیای فرهنگی حاكم آسان نیست اما از طرفی نمی‌توان بیماری‌های مهم این ناحیه بدن را كه هر‌گونه اختلال در آن تاثیر مهمی در كیفیت زندگی هر فرد می‌گذارد و حتی ممكن است به مرگ منتهی شود، نادیده بگیریم.

به همین علت برای آشنایی بیشتر با این بیماری‌ها به سراغ دكتر سید جلیل حسینی، استاد اورولوژی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی و رئیس انجمن اورولوژی ایران رفتیم.

آقای دكتر، مهم‌ترین بیماری‌های ناحیه تناسلی در مردان چیست؟
در رشته اورولوژی در سال‌های اخیر طبقه‌بندی جدیدی انجام شده كه بیماری‌های این رشته را به 6 یا 7 رشته تخصصی تقسیم می‌كند و در كنگره‌های علمی نیز از همین تقسیم بندی تبعیت می‌شود.

براساس این تقسیم بندی بیماری‌های اورولوژی به چند دسته بیماری‌های كلیه و پیوند كلیه، اورولوژی زنان، اورولوژی اطفال، انكولوژی یا سرطان در اورولوژی، اندرولوژی (شامل بیماری‌های عقیمی و ناتوانی جنسی مردان) اندریولوژی (شامل روش‌های غیر تهاجمی از‌جمله برای دفع سنگ و اورولوژی ترمیمی (جراحی‌های ظریف و مشكل) دسته بندی می‌شود. بقیه بیماری‌ها شامل عفونت‌های دستگاه تناسلی و دفع ادرار نیز در گروه دیگری دسته بندی می‌شود كه اورژانس‌های اورولوژی را هم در این دسته آخر قرار می‌دهند.

اگر از بیماری‌های انكولوژی یا سرطان‌های دستگاه تناسلی شروع كنیم، باید بگوییم كه بیماری‌های خطرناك و مهمی در این دسته قرار دارند كه عمدتاً بدون علامت هم هستند. یكی از این بیماری‌ها سرطان پروستات است كه امروزه با معرفی تست PSA در سال‌های اخیر ما هم در كشور این بیماری را در مراحل اولیه تشخیص می‌دهیم، درحالی كه قبلاً این طور نبود؛ مثلا  یك آقای مسن 50 یا 60 ساله به‌علت اینكه زمین خورده بود و دچار شكستگی كوچكی شده است به پزشك مراجعه می‌كرد و ما گراف می‌گرفتیم و متوجه سرطان پروستات می‌شدیم. آن موقع  معمولاً بیماری هنگامی تشخیص داده می‌شد كه بسیار پیشرفت كرده بود و درمان آن سخت‌تر بود. اما امروزه با تست PSA می‌توانیم به موقع این بیماری را تشخیص دهیم و درمان كنیم.

شیوع این بیماری چقدر است؟

این بیماری در كشور ما شیوع كمی ندارد. در هر بخش اورولوژی كه نگاه كنید همواره یك یا دو بیمار مبتلا به این عارضه كه منتظر عمل جراحی هستند، بستری هستند. شاید این بیماری بین یك تا 5 درصد در بین مردان شیوع داشته باشد. البته آمار من دقیق نیست، در این مورد مركز تحقیقات اورولوژی بیمارستان سینا تحقیقات دقیقی انجام داده كه می‌تواند قابل استناد باشد.

علائم بیماری سرطان پروستات چیست؟
مهم‌ترین علامت این بیماری نامنظم شدن ادرار است. گاهی فرد مجبور است چندین بار هنگام شب برای ادرار از خواب بیدار شود و گاهی مجبور است به سرعت خود را به دستشویی برساند تا مثانه را تخلیه كند. علائم در همین حد است و خیلی زیاد نیست ولی یك بیماری خطرناك و سرطان نهفته است كه در مراحل پیشرفته به جراحی‌های بزرگ و درمان‌های متعدد، سخت و خطیر نیاز دارد؛ بنابراین مهم‌ترین علامت این بیماری اختلال در ادرار است كه به‌خصوص در بین مردان بالای 45 سال دیده می‌شود. این افراد حتماً باید با یك متخصص اورولوژیست مشورت كنند و ویزیت شوند.

و اگر به موقع مراجعه نكنند؟

در غیر این صورت، ممكن است در كوتاه‌ترین زمان ممكن، متاستاز بدهد، متاستاز استخوانی، ریوی و بیماری دست اندازی‌های مختلفی بكند و در فرصت كوتاهی فرد را از بین ببرد. سرطان دیگر كه به‌خصوص در كشور ما شیوع بیشتری دارد، سرطان مثانه است. این بیماری از بافت خود مثانه به‌وجود می‌آید و گاهی از كلیه و حالب كه محل عبور ادرار است به‌وجود می‌آید ولی عمدتاً در مثانه است.  این بیماری هم تقریباً بدون علامت است، تنها علامت آن پیدا شدن خون در ادرار است كه در مراحل اولیه به وضوح دیده نمی‌شود و  گاهی به‌صورت یك تغییر رنگ جدی در ادرار مشاهده می‌شود.

مردان به‌خصوص مردانی كه در معرض مواد خاصی هستند، مثلاً مردان سیگاری یا افرادی كه مواد افیونی مصرف می‌كنند یا در صنایع مثلاً صنایع كشتی‌سازی‌، لاستیك‌سازی‌ یا حتی خشكشویی‌ها فعالیت می‌كنند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند، همچنین كسانی كه در خانواده شان سابقه سرطان مثانه هست نیز در معرض این بیماری قرار دارند.

هر چه تومور سرطان مثانه بزرگتر باشد، نفوذ بیشتری به دیواره مثانه می‌كند و خونریزی بیشتر می‌شود اما هنگامی كه به وضوح خون در ادرار دیده شود، بیماری خیلی پیشرفت كرده است. بنابراین مردان در هر سنی كه باشند اگر با تغییر رنگ ادرار مواجه شدند باید آن را جدی بگیرند چون ممكن است علامت سرطان مثانه باشد.  یك آزمایش ساده ادرار این مسئله را روشن می‌كند، البته وجود خون در ادرار صرفاً علامت سرطان مثانه نیست، ممكن است نشانه سنگ یا یك بیماری كلیوی نیز باشد كه خطر جانی كمتری دارند. 

آنچه مهم است و می‌تواند به سلامت و عمر فرد آسیب جدی وارد كند، سرطان مثانه است كه هیچ درد و علامت دیگری ندارد. شیوع این بیماری نسبت به سرطان پروستات خیلی بیشتر است. در همه بخش‌های اورولوژی و در همه مناطق كشور همواره تعدادی از این بیماران بستری هستند. شاید حدود 10 درصد بیماران اورولوژی كشور این دسته از بیماران باشند. بیشتر این بیماران هم افراد سیگاری و افرادی هستند كه در صنایع  با مواد شیمیایی سر و كار دارند.

پس شیوع این بیماری در استان‌هایی كه صنعتی‌ترند، بیشتر است؟
قطعاً، همین طور است اما اعلام آمار دقیق آن نیازمند مطالعات كشوری است كه فعلاً اطلاعات آن را در اختیار نداریم، ممكن است وزارت بهداشت چنین آماری داشته باشد. سومین سرطان ناحیه تناسلی سرطان بیضه است. این بیماری شیوع زیادی ندارد و به ندرت دیده می‌شود ولی بیماری خطیری است كه یك راه تشخیص ساده دارد. درست مثل آنچه برای تشخیص زودرس سرطان سینه به خانم‌ها توصیه می‌كنند كه سینه‌هایشان را خودشان به‌طورمرتب معاینه كنند، به آقایان هم توصیه می‌شود، خودشان بیضه‌هایشان را معاینه كنند و اگر هر تغییر و نامنظمی را در بیضه‌شان دیدند، فوری به پزشك مراجعه كنند.

این بیماری گاهی به‌صورت جمع شدن آب دور بیضه دیده می‌شود اما این نامنظمی الزاماً نشانه سرطان بیضه نیست و ممكن است یك التهاب ساده باشد ولی حتماً باید به پزشك اورولوژیست مراجعه شود. چون اگر سرطان بیضه باشد بسیار خطرناك و تهاجمی است و بلافاصله به داخل شكم دست‌اندازی می‌كند، در آن صورت باید جراحی‌های خیلی سنگینی برای درمان آن انجام داد. اما اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، خیلی راحت درمان می‌شود.

اورژانس‌های اورولوژی چیست؟
اورژانس تعریف مشخصی دارد؛ یعنی عارضه‌ای كه باید به فوریت و در كوتاه‌ترین زمان ممكن به آن رسیدگی شود اما متأسفانه اكثریت مردم از موارد اورژانسی خبر ندارند و نمی‌دانند چه بیماری‌هایی اورژانسی است؛ البته گاهی كه با یك بیماری مانند سنگ كلیه مواجه می‌شوند چون درد زیادی دارد و بیماری پر سر و صدایی است، (درد سنگ كلیه مثل درد زایمان است) به همین خاطر فرد بلافاصله به پزشك و اورژانس مراجعه می‌كند. ولی اورژانسی كه من می‌خواهم به آن اشاره كنم، چیز دیگری است كه درمان آن كاملاً وابسته به زمان است، زمان طلایی یا
GOLDEN TIME دارد و اگر بعد از زمان طلایی مراجعه شود، متأسفانه هیچ كاری برای آن نمی‌توان انجام داد.

از لحاظ فرهنگی برای ما مشكل است كه خیلی راحت این بیماری‌ها را در رسانه‌ها مطرح كنیم اما از طرفی تعهد پزشكی ما ایجاب می‌كند با كلماتی كه مطابق فرهنگ و شئون جامعه ما باشد، این مسائل را مطرح كنیم. 2اورژانس مهم در اورولوژی داریم. ببینید، بیضه ناحیه‌ای از بدن مردان است كه برای تولید‌مثل، نطفه تولید می‌كند كه برای پدر شدن یك مرد هنگامی كه با نطفه همسرش به اشتراك گذاشته می‌شود منجر به تولید مثل می‌شود؛ بنابراین باید سالم باشد و بتواند اسپرم یا نطفه مردانه تولید كند.

در دوران بلوغ مردان ممكن است بیضه دور طنابی كه عروق بیضه را تامین می‌كند، بپیچد و یك حالت گردش پیدا كند، این هیچ ربطی به حالت فرد یا شكل خوابیدن ندارد. خودبه‌خود اتفاق می‌افتد و «تورسیون» بیضه نام دارد، اگر چنین حالتی اتفاق بیفتد فرد باید حداكثر ظرف 6 ساعت به پزشك متخصص اورولوژی مراجعه كند تا با یك جراحی ساده، بیضه را سر جایش برگرداند. در غیر این صورت بعد از گذشت 6 ساعت بیضه دچار خون مردگی می‌شود و می‌میرد كه دیگر هیچ كاری برای درمان آن نمی‌توان انجام داد.

علامت این بیماری چیست؟
علامت آن درد شدید در ناحیه بیضه است كه به‌صورت ناگهانی به‌وجود می‌آید، ممكن است بیضه دچار بادكردگی هم بشود. اگرچنین علائمی دیده شد، فرد باید به سرعت ظرف 2 یا 3 ساعت خود را به یك متخصص اورولوژی برساند، حتی فرصت برای مراجعه به پزشك عمومی هم نیست و نیابد وقت را تلف كرد. درد شدید بیضه البته ممكن است به‌علت ضربه خوردن حین بازی فوتبال یا عفونت باشد. اگر عفونت باشد به راحتی با آنتی بیوتیك درمان می‌شود ولی تورسیون یا گردش بیضه خطرناك است و حتماً باید در زمان طلایی 6 ساعته، در هر ساعت از شبانه‌روز كه باشد بلافاصله درمان شود.

علتش چیست؟
علتش به آناتومیك بیضه مربوط است. ممكن است به‌صورت مادرزادی یك طرف بیضه سنگین‌تر یا سبك‌تر باشد و كمتر از یك درصد پسران 10تا 20 ساله ممكن است با این عارضه مواجه شوند.

عقیم می‌شوند؟
یك بیضه از بین می‌رود و باید از بدن خارج شود ولی ممكن است به‌علت تغییراتی كه در بدن ایجاد می‌كند، سیستم ایمنی بدن را تحت‌تأثیر قرار دهد. در این صورت ممكن است از طریق خون و عكس‌العمل بدن، به بیضه طرف مقابل هم آسیب وارد شود در غیر این صورت ممكن است فرد برای بچه دار شدن دچار مشكل شود یا حتی عقیم شود. كمتر از نیم درصد مردان ممكن است به این عارضه مبتلا شوند.

بیماری اورژانسی دیگری كه آن هم بسیار مهم است و اگر در زمان طلایی مراجعه نشود ممكن است  منجر به ناتوانی جنسی دائمی فرد بشود به‌نحوی كه مرد قدرت زناشویی خود را برای همیشه از دست بدهد، «پریاپیسم» است. به‌طور طبیعی مردان در زمان‌های مشخصی كه صلاح می‌دانند، زناشویی می‌كنند. مدت زناشویی در افراد مختلف متفاوت است اما به‌طور كلی بعد از ارتباط جنسی آلت تناسلی مرد به حالت طبیعی قبل از این حالت برمی‌گردد اما اگر حالت نعوظ بیش از یك ساعت طول بكشد، شروع زنگ خطر است و اگر این اتفاق افتاد فرد باید حداكثر ظرف 6 ساعت به پزشك مراجعه كند.

اگر بعد از این مدت وضعیت به حالت طبیعی برنگردد منجر به ناتوانی جنسی تا آخر عمر می‌شود و هیچ درمانی نیز نخواهد داشت. متأسفانه كمتر از یك درصد مردان از این مسئله مهم اطلاع دارند؛ به همین علت این بیماران معمولاً بعد از 24 ساعت به پزشك مراجعه می‌كنند كه دیگر دیر است و كاری نمی‌توان انجام داد. علت آن هم به جز ناآگاهی از اهمیت این مسئله مقداری هم به خاطر خجالت فرهنگی است. به همین خاطر سعی می‌كنند به اتفاق خانواده، خودشان مشكل را حل كنند كه امكان ندارد و فقط یك متخصص می‌تواند مشكل را حل كند.

علت این عارضه چیست؟
علت آن ممكن است مصرف داروهای اعصاب و روان باشد. علل دیگری هم دارد، بعضی بیماری‌های خونی ممكن است عامل بروز این بیماری باشد. افرادی كه مبتلا به بیماری گلبول‌های قرمز هستند، مستعد آن هستند. اما گاهی هم بدون هیچ علتی به‌صورت خودبه‌خودی اتفاق می‌افتد. مصرف كم یا زیاد مایعات هم ممكن است این حالت را ایجاد كند.

بیماری‌های عفونی دستگاه تناسلی چه مواردی هستند؟
بیماری‌های عفونی دستگاه تناسلی انواع مختلفی دارند، عامل این بیماری‌ها ممكن است میكروب‌های عمومی باشند یا میكروب‌ها و ویروس‌هایی كه از طریق ارتباط جنسی منتقل می‌شوند. انواع قدیمی این بیماری‌ها سفلیس و سوزاك هستند اما امروزه بیماری‌های دیگری مانند ایدز و آنتی‌ژن‌هایی كه از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شوند نیز مطرح هستند.

در خانم‌ها عفونت مثانه هم بیماری مهم و شایعی است كه مجبورند تند‌تند مثانه را تخلیه كنند، چون سیستم خروجی مثانه و ناحیه تناسلی در زنان به هم نزدیك است احتمال عفونت در آنها زیادتر است؛ به همین علت یك تا 2 بار عفونت مثانه در زنان را طی یكسال طبیعی می‌دانیم و آن را جدی نمی‌گیریم ولی اگر عفونت مثانه در آقایان باشد حتماً باید به‌صورت جدی بررسی‌های لازم انجام شود. عفونت دیگر، عفونت بیضه است كه در پسر‌بچه‌ها ممكن است اتفاق بیفتد كه  ممكن است مادرزادی باشد یا به‌صورت خودبه‌خود اتفاق بیفتد. 

منبع: سایت سیمرغ

 

هیدروسل مایعی است كه اطراف بیضه را احاطه می‌كند و موجب تورم كیسه بیضه می‌شود. تقریباً از هر 10 نوزاد پسر یک نوزاد به طور مادرزادی در بدو تولد دجار هیدروسل می‌باشد، اما اغلب آنها در طی یك ماه اول، بدون درمان بهبودی می‌یابند. علاوه بر آن، مردان نیز (اغلب بالای 40 سال) به علت التهاب یا صدمه‌ به كیسه بیضه ، ممكن است به هیدروسل مبتلا شوند. التهاب ممكن است ناشی از عفونت اپیدیدیم (اپیدیدمیت) یا عفونت بافت بیضه (اركیت) باشد. (اپیدیدیم لوله‌های ظریف و پرپیچ و خمی است که پشت هر بیضه قرار دارند). هیدروسل معمولاً دردناك نبوده ولی چنانچه  فرد دچار تورم كیسه بیضه شود باید به پزشك مراجعه نماید تا علل دیگر همچون سرطان بیضه و حالات دیگر را بررسی نماید. بنابراین تمام مردان مبتلا به هیدروسل باید تحت سونوگرافی بیضه قرار بگیرند. در بسیاری از موارد ، هیدروسل با فتق كشاله ‌ران همراه است. در این موارد به علت ضعف دیواره شكمی ، قسمتی از روده به داخل كیسه می‌رود كه نیاز به درمان دارد. از آنجاییكه مایع هیدروسل معمولاً شفاف است،پزشك برای تشخیص هیدروسل از آزمایش عبور نور از میان كیسه بیضه استفاده می‌كند.گذر نور نشان دهنده وجود مایع شفاف است، ولی تشخیص قطعی نیست ، چون ممكن است حالات دیگر همچون فتق نیز وجود داشته باشد. در صورتیکه پزشك مشكوك به ایجاد هیدروسل به علت وجود التهاب باشد، آزمایشات خون و ادرار مشخص خواهند كرد كه آیا علت هیدروسل اپیدیدمیت است یا خیر؟در مواردی که مایع احاطه كننده بیضه‌ها ، مانع لمس بیضه‌ها ‌شود از روش‌های تشخیصی دیگر نظیر سونوگرافی استفاده خواهد شد. سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فركانس بالا، برای ایجاد تصاویر اجزاء داخل بدن،انجام می‌شود برای بررسی احتمال وجود توده یا علل دیگر تورم كیسه بیضه به كار می‌رود. در پسر بچه‌ها معمولاً هیدروسل در طی یكسال به طور خود بخود محو می‌شود. اگر پس از یكسال از بین نرفت و یا به بزرگ شدن ادامه داد،نیاز به جراحی خواهد داشت.کشیدن مایع هیدروسل در بچه‌ها بدلیل خطر عفونت به هیچ‌وجه نباید انجام شود.در بزرگسالان نیز اغلب هیدروسل خود بخود از بین می‌رود و زمانی نیاز به درمان پیدا می‌كندكه آنقدر بزرگ شود كه غیر قابل تحمل شده یا بد شكل باشد هیدروسل ممكن است یك طرفه یا دو طرفه باشد.

اساس درمان عبارت است ازجراحی (هیدروسلكتومی):

هیدروسلکتومی برداشتن هیدروسل بصورت یك جراحی بدون نیاز به بستری طولانی،با بیحسی موضعی و یا بیهوشی عمومی انجام می‌شود.برای این كار جراح برشی را بر روی كیسه بیضه یا پایین شكم ایجاد می‌كند و ضمن تخلیه مایع، اصلاحات لازم را انجام می‌دهد.اگر هیدروسل در طی جراحی اصلاح فتق كشاله ‌ران تشخیص داده شود،حتی اگر برای فرد هیچ مشکلی ایجاد نكرده باشد پزشك اقدام به برداشت آن می‌كند در مواردی ممکن است نیاز به عدسی چشمی حین عمل جراحی باشدتا به اپیدیدیم و مجاری اسپرم‌بر آسیبی نرسد.هیدروسلكتومی ممكن است به قرار دادن لوله تخلیه و پانسمان حجیم بر روی ناحیه برش برای چند روز اول بعد از جراحی نیاز داشته‌ باشد.استفاده از كیسه یخ بر روی موضع در 24 ساعت اول پس از عمل، تورم را كاهش می‌دهد.جراحی هیدروسل در بچه‌ها بجای ناحیه کیسه بیضه باید با شکاف جراحی کشاله ران انجام شود.

تخلیه توسط سوزن:

این روش به طورکلی توصیه نمی‌شود،چون احتمال عود مایع زیاد است.عوارض احتمالی این روش نیز ایجاد عفونت یا درد كیسه بیضه است.این روش عمدتاً در افرادی انجام می‌شود كه به علت بیماری‌های زمینه‌ای، خطر انجام عمل جراحی در آنها زیاد است.باید توجه داشت كه در هر حال،بعضی مواقع احتمال عود هیدروسل وجود دارد.سوالی که اغلب افراد در صورت ابتلا به هیدروسل از پزشک خود دارند این است که آیا هیدروسل موجب ناباروری می‌شود؟ در این ارتباط باید گفت:هیدروسل به خودی خود عامل ناباروری نیست،اما ممكن است همراه با عوامل زمینه‌ای در بیضه مثل عفونت یا توده باشد كه این عوامل،تولید یا عملكرد اسپرم‌ها را دچار اختلال می‌كند.


دکتر هومن صدری اردکانی

منبع: سایت سیمرغ

 

 

خارش اطراف لب‌هاى فرج ممکن است در اثر عفونت ايجاد شود. با وجود اين خارش فرج علل متعدد ديگرى دارد که عبارتند از: مواردى مثل بيمارى قند، بيمارى‌هاى پوستي، حساسيت‌ها، کرمک، شپش ناحيهٔ عانه، تحريکاتى که به دستگاه پيشگيرى از حاملگي، کرم‌هاى پيشگيرى از حاملگي، لباس، اسپرى‌ها و رنگ‌ها نسبت داده مى‌شود. خارشى که همراه با اين موارد يا تحريکات بروز مى‌کند معمولاً با ترشحات زياد مهبل همراه نيست.

درمان

فرج را هر روز با صابون و آب گرم بشوئيد و آن را به‌دقت و بدون سايش ناحيهٔ حساس خشک کنيد. به‌جاى لباس‌هاى زير از جنس الياف مصنوعى که رطوبت را در خود نگه مى‌دارد، گشادترين لباس زير و پنبه‌اى خود را بپوشيد. از مصرف پودر تالک که محرک است، خوددارى کنيد. خود را از داخل شستشو ندهيد و از مصرف اسپرى‌هاى بهداشتى زنانه که تنها ممکن است خارش را بيشتر کند، اجتناب کنيد. اگر خارش ظرف چند روز برطرف نشد، با پزشک مشورت کنيد.

منبع: آفتاب

 

غده پروستات ترشحاتی قلیایی و شیری رنگ را در خود ذخیره و ترشح می‌کند که معمولا 25 تا 30 درصد حجم منی را به همراه سلول‌های اسپرم و مایع کیسه‌های منی‌ تشکیل می‌دهد. 
در یک مرد سالم پروستات اندکی بزرگ‌تر از یک گردو است؛ در جلو و اندکی پایین‌تر از مثانه قرار دارد و پیشابراه را درست در زیر مثانه احاطه می‌کند و می‌توان در حین معاینه مقعدی آن را لمس کرد. پیشابراه درون پروستات با نام «پیشابراه پروستاتی» با دو مجرای انزالی به هم می‌پیوندد.

کارکرد ترشحی

پروستات از هزاران غده کوچک تولیدکننده مایع منی تشکیل شده است. به طور خاص پروستات یک غده برون‌ریز است. از این لحاظ به آن یک غده برون‌ریز می‌گویند که مواد ترشحی آن از راه مجاری‌ به بیرون از بدن می‌ریزد. غده‌های عرقی نمونه دیگری از غدد برون‌ریز هستند.
مایعی که پروستات تولید می‌کند یک سوم مایع منی را تشکیل می‌دهد.‌ مایعی که اسپرم را حمل و آ‌ن را تغذیه می‌کند. این مایع تولید شده به همراه اسپرم در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. کیسه‌های منی (وزیکول سمینال) در میان راست روده و مثانه و چسبیده به مثانه قرار دارند و به مجاری انزالی باز می‌شوند. ترشحات کیسه منی غنی از فروکتوز (یک قند به عنوان منبع انرژی اسپرم)،‌ پروستاگلاندین‌ها (شکلی از اسیدهای چرب) و پروتئین‌ها هستند که باعث می‌شوند مایع منی در واژن زن منعقد شود. ترشحات پروستات غنی از کلسیم، روی، ویتامین
C (اسید سیتریک)، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) هستند. ترشحات پروستات دارای بالاترین غلظت سیترات (ویتامین C) نسبت به هر بافت بدنی دیگر در انسان هستند.
دانشمندان دقیقا نمی‌دانند که چرا این‌گونه است ولی تصور می‌کنند شاید این غلظت بالا نقشی در تولید مثل داشته باشد. روی (زینک) نیز در غلظت‌های بالا در ترشحات پروستات یافت می‌شود. زینک یک ماده ضد عفونی‌کننده شناخته شده‌ است و دانشمندان معتقدند نقشی در مقابله با عفونت‌های باکتریایی پروستات داشته باشد.

کارکرد عضلانی

اسپرم درون بیضه‌ها تولید می‌شود و بعد وارد مجاری پیچ‌درپیچی روی بیضه به نام اپیدیدم می‌شود و در آنجا بالغ می‌‌شود. سپس از طریق دو مجرای کوچک عضلانی به نام «واز دفرانس» پس از پیچیدن به دور مثانه به کیسه‌های منی می‌رسد. در هنگام انزال عضلات جدار کیسه‌های منی و نیز پروستات منقبض می‌شوند و محتوای خود را به درون دو مجرای انزالی می‌ریزند. این دو مجرای انزالی با عبور از میان پروستات به پیشابراه پروستاتی می‌ریزند و نهایتا این محتویات طریق آلت تناسلی از بدن خارج شود. مایع منی هم اسپرم را تغذیه می‌کند و هم خاصیت قلیایی آن اسپرم را در محیط اسیدی واژن زن حفاظت می‌کند.

آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

پروستات پروتئینی را تولید می‌کند که آنتی‌ژن اختصاصی پروستات(
PSA) نامیده می‌شود. این پروتئین وارد مایع انزالی می‌شود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک می‌کند و مانع لخته شدن آن می‌شود. PSA که خاصیت آنزیمی دارد، به شکل یک گلیکوپروتئین به وسیله سلول‌های پوشاننده خوشه‌های غددی و مجاری پروستات تولید می‌شود. میزان این پروتئین را می‌توان در خون نیز اندازه گرفت. آزمایش میزان این ماده در خون برای شناسایی سرطان پروستات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پروستاتیت

التهاب در غده پروستات را پروستاتیت می‌گویند. پروستاتیت انواع مختلفی از التهاب پروستات وجود دارد که هر یک علل و عواقب متفاوتی دارند. دو نوع کمتر شایع این بیماری، پروستاتیت حاد و مزمن باکتریایی با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند. پروستاتیت حاد که ناشی از باکتری‌هاست، ممکن است با این علایم بروز کند: احساس بیماری، تب و لرز، درد عضلانی، کمر درد، درد در ناحیه لگنی هنگام ادرار کردن، تکرر ادرار، ناتوانی در تخلیه ادرار از مثانه.

نشانگان درد لگنی مزمن مردان (پروستادینیا)

در این عارضه در ناحیه لگن، پروستات و آلت تناسلی درد حس می‌شود و ممکن است در هنگام ادرار کردن هم فرد دچار مشکل شود. علایمی از التهاب یا باکتری در فرد وجود ندارد. این عارضه با روش‌های مختلف مانند فیزیوتراپی، روا‌ن‌درمانی، داروهای آنتی‌هیستامین، داروهای ضداضطراب، داروهای مهارکننده گیرنده آلفای سمپاتیک و غیره مورد درمان قرار گرفته است.

علل پروستاتیت کاملا روشن نیست،‌ نظریه‌های بسیاری در این مورد وجود ندارد. پروستاتیت باکتریایی ممکن است نتیجه برگشت به عقب ادرار به درون پروستات باشد. این ادرار عفونی ممکن است نتیجه عفونت اخیر مثانه، ناهنجاری مجاری ادراری یا سوند زدن یا وارد کردن وسیله‌های دیگر به داخل مجرای ادرار باشد. از آن جایی که علل پروستاتیت چندان روشن نیست علایم انواع مختلف آن ممکن است بسیار مشابه باشد و هم بیمار و هم پزشک را با دردسر زیادی روبه‌رو کند.

هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات

هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) در مردان بالاتر از 40 سال رخ می‌دهد که در آن پروستات اغلب تا حدی بزرگ می‌شود که ادرار کردن مشکل می‌شود. علت هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات دقیقا معلوم نیست، گرچه این عارضه با غذاهای پرچربی، سابقه خانوادگی و هورمون‌ها ارتباط دارد.
به هر حال این عارضه خوش خیم است و سرطانی نمی‌شود. علایم این بیماری شامل تکرر ادرار(نیاز مکرر به رفتن به توالت) یا دیر شروع شدن جریان ادرار است. اگر پروستات بیش از حد بزرگ شود، ممکن است پیشابراه را ببندد و مانع جریان ادرار شود. بزرگی خوش‌خیم پروستات را می‌توان با روش‌های دارویی، انجام جراحی‌هایی با کمترین برش و در موارد شدید با جراحی برای برداشتن پروستات درمان کرد.

سرطان پروستات

سرطان پروستات یکی از شایع ترین سرطان‌ها در مردان سالمند در کشورهای توسعه‌یافته است و یک علت مهم مرگ و میر در آنها به حساب می‌آید. انجام معاینه منظم معقدی (توش رکتال)، ‌اندازه‌گیری آنتی‌ژن اختصاصی پروستات معمولا برای مردان از بالای 50 سال توصیه می‌شود تا به تشخیص زودرس این سرطان کمک شود.

آزمایش
PSA

مقداری از PSA که در پروستات تولید می‌شود، به داخل خون وارد می‌شود و می‌توان میزان آن را در خون اندازه گرفت. همچنین می‌توان میزانی از PSA را که در خون به سایر پروتئین‌ها متصل است و مقداری از آن را که به صورت آزاد در خون گردش می‌کند،‌ اندازه گرفت.

پزشکان اندازه‌‌گیری میزان PSA خون را با هدف‌های متفاوتی انجام می‌دهند. این آزمایش از لحاظ تشخیص زودرس سرطان پروستات در مردانی که علایم بالینی یا ناهنجاری‌های آزمایشگاهی احتمال ابتلا به این بیماری را مطرح کرده است، اهمیت زیادی دارد. برخی از پزشکان حتی از اندازه‌‌گیری PSA برای تخمین زدن شدت بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) استفاده می‌‌کنند. در مورد این استفاده از آزمایش PSA اختلاف‌نظری وجود ندارد اما در مورد استفاده گسترده از این آزمایش برای بیماریابی (غربالگری) برای سرطان پروستات در مردانی که علایمی از بیماری نشان نمی‌دهند،‌ هنوز اتفاق نظر میان کارشناسان وجود ندارد.

برای اینکه از یک آزمایش بتوان برای بیماریابی گسترده یا غربالگری استفاده کرد، این آزمایش باید:

1- حساسیت بالا داشته باشد، یعنی درصد بالایی از موارد بیماری را بتواند کشف کند و موارد معدودی بیماری را نتواند پیدا کند

2- اختصاصیت بالا داشته باشد، یعنی هنگامی که بیماری وجود ندارد، به طور نادرست وجود بیماری را تشخیص ندهد.

3- و مهم‌تر از همه این آزمایش باید بتواند به درمانی منجر شود که کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد یا طول عمر او را افزایش دهد. به عبارت دیگر سودمندی این آزمایش باید بیشتر از ضررش باشد.

در حال حاضر روش‌های آزمایشگاهی برای آزمایش PSA قابل اعتماد و قابل‌تکرار هستند. برای انجام این آزمایش تنها یک نمونه خون لازم است، بنابراین این آزمایش بی‌خطر است.

این خصوصیات به همراه این عقیده کلی که تشخیص زودرس بیماری به درمان آن کمک می‌کند، باعث شده است، استفاده از آزمایش
PSA برای بیماریابی سرطان پروستات این همه پرطرفدار شود اما در مورد حساسیت و اختصاصیت، این آزمایش به طور نسبی پایین است و هزینه‌ کم و بی‌خطر بودن آزمایش در مورد قدم بعدی درمانی صدق نمی‌کند، چرا که این در مرحله باید نمونه‌برداری بافتی از پروستات انجام داد که عملی تهاجمی و گران‌قیمت است و همچنین در مراحل بعدی باید به درمان‌هایی پرداخت که ممکن است سودمندی‌شان بیش از ضررشان باشد. این وضعیت به دلیل محدودیت‌های خود آزمایش PSA و سیر غیرمعمول سرطان پروستات است.


منبع: سایت سیمرغ

از آنجایی که آلت تناسلی زن،نوعی عضو داخلی تلقی می گردد و در حقیقت مجرای ورودی است، بنابر این از نظر سلامتی،عضو بسیار حساسی می باشد.

بدیهی است که بانوان در رعایت بهداشت عضو تناسلی خود باید بسیار دقیق باشند. این دقت در مرحله اول از سوی خود و در مرحله دوم بایستی از سوی شریک جنسی آنها نیز اعمال گردد.

عوامل عفونت زا اعم از قارچها و باکتری ها ،با کمترین سهل انگاری میتوانند،زنان را در ناحیه تناسلی آلوده سازند. با این حال باید دانست که برخی از باکتری ها نه تنها بیماری زا نیستند بلکه به حفظ سلامتی هم کمک میکنند. بنابراین با شناخت انواع عفونتها وعلائم آنها میتوان به رعایت بهداشت این عضو تناسلی بهتر کمک کرد. می دانیم که ترشحات طبیعی برای سلامت مهبل ضروری است ، این ترشحات شفاف و یا سفید و رقیق ویا غلیظ بوده و بی بو هستند و سوزش وخارش ایجاد نمی کنند.در حالی که ترشحات دیگر ، این علائم را ندارند.
در اینجا پاره ای از بیماری های عفونی مربوط به عضو تناسلی زنان مختصرا شرح داده میشود.

1- عفونت مجاری ادرار : احساس سوزش حین ادرار، وجود خون در ادرار، ادرار با بوی تند و تیره رنگ، اضطرار فراوان برای ادرار کردن حتی زمانی که مثانه نیمه پر باشد،قطره قطره آمدن ادرار تکرار ادرار.

2- عفونت باکتریایی: ترشحات سفید ، خاکستری و زرد ، بوی نا مطبوع ماهی، خارش و سوزش،التهاب وتورم خفیف مهبل.

3- عفونت انگلی: خارش ،سوزش وتورم شدید مهبل، ترشحات کف آلود خاکستری ، زرد ویا سبز،بوی نامطبوع ماهی،درد حین ادرار یا مقاربت جنسی.

4- عفونت قارچی(کالامیدیا):ترشحات سفید و پنیری شکل مهبل، تورم ودرد در نواحی تناسلی،خارش شدید، مقاربت دردناک.

5- عفونت ویروس گارداسیل HPV : این عفونت از همه انواع بالا خطر ناک تر است ، زیرا در صورت بی توجهی ، به احتمال زیاد منجر به بیماری سرطان دهانه رحم می گردد.امروزه رابطه این ویروس با سرطان مذکور ثابت شده است؛ به همین دلیل خانم ها موظفند که تحت نظر متخصصین،آزمایشات پاپ اسمیر را بطور دوره ای و مرتب انجام دهند تا در صورت مشاهده آثار این ویروس به درمان خود اقدام کنند.

با توجه به احتمال وقوع عفونتهای فوق ،لازم است که دختران و بویژه زنانی که در فعالیتهای جنسی مشارکت میکنند، برای حفظ سلامتی خود موارد زیر را حتما رعایت بکنند:

1-  زنان حتما بایستی در مورد بهداشت وسلامت فردی شریک جنسی خود ،حساس و دقیق باشند . چه بسا مردان آلوده به انواع بیماریهای قارچی و میکروبی و ویروسی در اولین تماس،شریک جنسی خود را نیز آلوده می سازند. مردان، مستعد ابتلا به سوزاک،سفلیس،ایدز و غیره ... هستند ، بنابراین هر فردی که به سلامتی خود علاقمند است،حتما باید شناخت کافی از همبستر خود داشته باشد.

2- پس از ادرار کردن و اجابت مزاج همیشه از سمت جلو به عقب خود را بشویید،این کار از رانده شدن باکتری های نواحی مقعد به مهبل جلوگیری میکند.

3- در طی روز لباسهای زیر با الیاف نخی به تن کنید،از پوشیدن لباسهای بدون تهویه مانند لباسهای نایلونی و ساخته شده از سایر الیاف مصنوعی جلوگیری کنید. تا آنجا که ممکن است شبها بدون لباس زیر بخوابید تا مهبل با جریان هوا در تماس باشد.

4- از پوشیدن لباسهای تنگ مانند شلوار جین،جوراب شلواری و مایو به مدت طولانی اجتناب کنید و لباسهای گشاد و راحت به تن کنید.

5- برای شستشوی لباسهای زیر خود از شوینده های غیر معطر و ملایم استفاده کنید.

6- از وان آب داغ وجکوزی استفاده نکنید.

7- کاندوم ها ودیافراگم های از جنس لاتکس و ژلهای اسپرم کش در برخی از زنان ایجاد تحریک می کنند که باید از سایر روشهای ضد بارداری استفاده شود.

8- حین مقاربت جنسی از لغزنده کننده های (لوبریکشن) پایه آب (محلول در آب) و غیر معطر استفاده کنید ،از وازلین و لوبریکیشنهای حاوی سیلیکون استفاده نکنید.

9- لباسهای زیر خود را حداقل دو روز در میان عوض کنید.

10- حتما قبل و بعد از آمیزش جنسی ادرار کنید.

11- از پودر تالک در اطراف مهبل استفاده نکنید زیرا که پودر تالک رطوبت را در خود نگه می دارد.

12- در صورتی که از تامپون در دوران قاعدگی استفاده میکنید حداکثر آن را هر 3-4 ساعت یکبار عوض کنید، پیش از گذاشتن تامپون دست های خود را کاملا بشویید،در طی خواب شبانه هیچگاه از تامپون استفاده نکنید وجای آن از پد های بهداشتی استفاده کنید.

13- نوار بهداشتی(پد) را میبایست هر 4-6 ساعت یکبار (حد اکثر 8 ساعت) عوض کرد. پیش از گذاشتن پد نیز دستهای خود را با آب و صابون بشویید.

14- از تامپون ، نوارهای بهداشتی و دستمال توالت معطر استفاده نکنید.

15- همیشه مهبل و اطراف آن را خشک و تمیز نگه دارید . رطوبت رشد میکروبها و قارچ ها را سرعت می بخشد .

16- بطور منظم سطح خارجی مهبل را با آب ولرم شستشو دهید . برای شستن مهبل نیازی به استفاده از صابون نمی باشد .

17- حین استحمام از صابون و شامپوهای غیر معطر و ملایم استفاده کنید . از وان کف صابون نیز استفاده نکنید .

18- هیچگاه لباسهای خیس و مرطوب را به تن نکنید . چنانچه لباسهایتان خیس شد فورا" آن را عوض کنید.

19- هنگام شامپو کردن و آب کشیدن موها حین استحمام سر خود را بسمت جلو خم کنید تا شامپو با مهبل وناحیه تناسلی تماس نیابد.

20- پس از استحمام با یک حوله نرم، ناحیه تناسلی را به ملایمت خشک کنید،برای این کار میتوانید از سشوار با درجه باد سرد نیز استفاده کنید.

21- هیچگاه ادرار خود را نگه ندارید.

22- از دوش مهبل استفاده نکنید، چرا که این عمل ترشحات و باکتری های طبیعی و محافظ مهبل را میشوید.

23- پس از استحمام ادرار کنید.

24- در طی روز آب زیاد بنوشید، استرس و وزن خود را کاهش دهید.

25- مصرف روزانه ماست از بروز بیماریهای مهبل جلو گیری میکند.

26- مصرف بی رویه آنتی بیوتیکها میکروب های مفید وطبیعی مهبل را از بین برده و زمینه ابتلا به عفونتهای قارچی را افزایش می دهد.

27- خانمهایی که در دوران حاملگی ،شیر دهی ویائسگی می باشند و همچنین خانم هایی که از قرص های ضد بارداری استفاده می کنند، از آنجایی که سطوح هورمونهای بدن آنها دستخوش تغییر میشود میبایست بیشتر بهداشت فردی خود را رعایت کنند

نویسنده: مهندس ابراهیمی
با استناد به نوشته های خانم دکتر سمانه علیمرادی

 


آسان، امن و کم‌هزینه!
اینها صفاتی است که پزشکان متخصص در رابطه با وازکتومی به کار می‌برند. اما وقتی وارد جامعه می‌شویم این کلمات بی‌معنی‌اند. جمله معروفی که وقتی به کسی بگویید قصد وازکتومی دارید، می‌شنوید این است که: «وازکتومی خطر دارد!» واقعیت این است که با وجود این شایعات مردانی هستند که ترجیح می‌دهند به جای آنکه از همسرشان بخواهند زیر تیغ برود و لوله‌هایش را ببندد، خود تحت عملی ساده و سرپایی قرار بگیرند.
وازکتومی تنها 10 دقیقه زمان می‌برد و هیچ نیازی به تیغ جراحی و سوزن برای انجام آن نیست. در حال حاضر با توجه به بحران اقتصادی، میزان درخواست وازکتومی در سراسر دنیا، افزایش یافته، به طوری که در کشورهای اروپایی در سه ماهه نخست سال 2009، درخواست وازکتومی با 30 درصد افزایش روبه‌رو بوده است و این میزان در آمریکا 50 درصد شده است. می‌گویند پول تمام زندگی نیست اما به گفته متخصصان دلیل اصلی این افزایش درخواست، سنگین بودن هزینه پروراندن یک فرزند است که به طور مثال در کانادا حدود 250 هزار دلار تخمین زده شده است.

حداقل 35 سال سن
متخصصان می‌گویند داوطلب وازکتومی باید حداقل 35 سال سن و دو تا چهار فرزند داشته باشد. در حال حاضر در کانادا 55 هزار مورد و در آمریکا 500 هزار مورد سالانه وازکتومی انجام می‌شود و تمامی این افراد وازکتومی را راه‌حل نهایی این بچه‌دار نشدن می‌دانند. این موضوع در مورد مردان زیر 30 سال فرق می‌کند. احتمال آنکه یک مرد 30 ساله وازکتومی شده بخواهد مجددا فرزنددار شود 12 برابر یک مرد بالای 35 سال است. برای بازگردان قدرت باروری به یک مرد پس از وازکتومی به عمل جراحی در بی‌هوشی کامل نیاز است که 5/3 ساعت طول می‌کشد و البته پس از آن نیز نمی‌توان تضمین کرد فرد بتواند بچه‌دار شود. بنابراین فرد داوطلب باید ابتدا تصمیم نهایی خود را بگیرد.

این جراحی ترس ندارد
«جراحی» کلمه‌ای نیست که مردم از شنیدن آن خوشحال شوند. جراحی کلمه‌ای ترسناک است. تحقیقات پژوهشگران دانشگاه اوتاوا نشان داده است مردم از سه کلمه بسیار می‌ترسند «جراحی»، «سوزن»، «تیغ جراحی»!
همه مردان وقتی برای وازکتومی مراجعه می‌کنند اولین سوال‌شان این است که آیا قرار است از تیغ جراحی استفاده کنید؟ نیاز به بخیه دارد؟
جالب است که هیچ مردی از پزشک همسرش نمی‌پرسد آیا قرار است همسرم برای بستن لوله‌ها زیر تیغ جراحی برود یا خیر!

نحوه عمل جراحی وازکتومی
برای انجام عمل وازکتومی، دو روش وجود دارد که عبارت‌اند از:
1) وازکتومی با استفاده از تیغ جراحی و بخیه زدن

2) وازکتومی بدون استفاده از تیغ جراحی.
برای اینکه عمل جراحی وازکتومی را بهتر بفهمیم، بهتر است ابتدا کمی درباره دستگاه تناسلی مردان و عملکرد آن مطالبی بیان شود. بیضه‌ها عضوی از بدن هستند که اسپرم و هورمون جنسی مردانه تستوسترون تولید می‌کنند. بیضه‌ها در داخل کیسه‌ای به نام اسکروتوم قرار دارند. هر بیضه به لوله‌ای کوچک و پیچ در پیچ به نام اپیدیدیم متصل است.
اسپرم‌ها وقتی از بیضه خارج می‌شوند وارد اپیدیدیم شده و در آنجا حدود شش هفته نگهداری می‌شوند تا کامل و بالغ شوند. اپیدیدیم نیز توسط یک جفت لوله دیگر به نام وازدفرانس به غده پروستات متصل می‌گردد. مایع منی در پروستات ساخته می‌شود و در هنگام مقاربت، این مایع منی با اسپرم مخلوط شده و از آلت تناسلی خارج می‌شود.

 

در روش وازکتومی با استفاده از تیغ جراحی، ابتدا اسکروتوم (پوست روی بیضه) با استفاده از یک ماده بی‌حس‌کننده که به داخل آن تزریق می‌شود بی‌حس شده سپس با مشخص کردن مجرای وازدفرانس در زیر پوست اسکروتوم، یک برش کوچک (معمولا حدود یک سانتی‌متر) روی اسکروتوم ایجاد می‌شود.

اکنون با بیرون کشیدن وازدفرانس از طریق این سوراخ، دو برش روی آن ایجاد می‌کنند و یک سانتی‌متر از آن را بر می‌دارند. هر دو سمت بریده شده وازدفرانس را با نخ یا کلیپس و یا با کوتر می‌بندند و سپس آنها را به داخل اسکروتوم برمی‌گردانند. اکنون برشی که روی اسکروتوم وجود دارد را با زدن بخیه می‌بندند. سپس تمام این کارها را برای سمت دیگر (بیضه طرف دیگر) انجام می‌دهند. در روش وازکتومی بدون استفاده از تیغ که به آن اصطلاحا N.S.V گفته می‌شود در مدت 5 تا 10 دقیقه بعد از انجام بی‌حسی موضعی با استفاده از دو عدد پنس، این عمل انجام می‌شود. از آنجایی که سوراخی که در این روش ایجاد می‌شود خیلی کوچک است، نیاز به بخیه زدن وجود ندارد.

شناگران ماهر
گرچه به نظر می‌رسد وازکتومی روشی موثر و بدون درد است اما از هر 3‌ هزار وازکتومی یک مورد شکست می‌خورد. اسپرماتوزویید، شناگر ماهری است و می‌تواند راه خود را باز کرده و پلی‌بین دو کانال ایجاد کند.

از جمله سوالاتی که مردان در مورد وازکتومی می‌پرسند، این است که وازکتومی چه عوارضی در پی دارد. باید گفت گاهی تورم و در موارد نادر خون‌ریزی داخلی از جمله عوارض وازکتومی است و گر چه این موضوع چندان نگران‌کننده نیست ولی ذهن بسیاری از مردان را به خود مشغول کرده است.

از وازکتومی نترسید!
متخصصان می‌گویند وازکتومی در رابطه جنسی تاثیری نمی‌گذارد و تنها باروری را از بین می‌برد و برای رسیدن به این هدف مطمئنا وازکتومی کردن در مردان راحت‌تر از لوله بستن در زنان است!
البته به این موضوع باید توجه کرد که به محض انجام وازکتومی نمی‌توان روابط جنسی بدون پیشگیری داشت. چند هفته باید از وازکتومی بگذرد و بعد پزشک با بررسی اسپرم خارج شده و آزمایش وجود اسپرماتوزویید زنده در آن مجوز برقراری رابطه جنسی بدون پیشگیری را برای فرد صادر می‌کند.

شاید بپرسید که وازکتومی چگونه باروری را از بین می‌برد؟
با وازکتومی وقتی کانال‌ها قطع می‌شوند، اسپرماتوزویید از بین می‌رود و مجددا جذب ارگانیسم می‌شود. برخلاف عقاید اشتباه رایج، وازکتومی سبب بروز درد یا سرطان نمی‌شود و هیچ خطری برای مرد ندارد و حدود صد سال است که مردان بسیاری از طریق آن جلوی فرزنددار شدن خود را می‌گیرند.


منبع: سایت سیمرغ


خشکی واژن، مشکلی شایع در طی و بعد از دوران یائسگی در زنان است، هر چند که کاهش رطوبت واژن در هر سنی می تواند رخ دهد. خشکی واژن، علامت واضح تحلیل واژن است. تحلیل واژن عبارتست از نازک شدن و التهاب دیواره واژن در اثر کاهش هورمون استروژن. لایه نازکی از رطوبت، دیواره های واژن را می پوشاند. هنگام مقاربت جنسی با همسر و تحریک جنسی، افزایش جریان خون به سمت دستگاه تناسلی، باعث افزایش ترشحات واژن و لغزندگی آن می شود.

تغییرات هورمونی در اثر قاعدگی، افزایش سن، یائسگی، زایمان و شیردهی روی میزان و غلظت رطوبت واژن موثر است.

علائم خشکی واژن

- سوزش و خارش واژن

- درد واژن

- درد یا کمی خونریزی هنگام مقاربت جنسی با همسر

- تکرر ادرار یا نیاز فوری به دفع ادرار

- عفونت ادراری مکرر

چه موقع نزد پزشک برویم؟

خشکی واژن در بسیاری از زنان اتفاق می افتد. اگر این مشکل، زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده است، به خصوص اینکه در هنگام نزدیکی با همسر خود دچار مشکل شده اید، به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید.

علل خشکی واژن

1- کاهش هورمون استروژن

کاهش میزان هورمون استروژن در بدن، علت اصلی خشکی واژن است. استروژن که یک نوع هورمون زنانه است، با حفظ ترشحات طبیعی واژن، حالت کشسانی بافت واژن و اسیدیته آن باعث حفظ سلامت واژن می شود. این عوامل مانع از عفونت مجرای ادراری و عفونت واژن می شوند.

ولی کاهش هورمون استروژن، باعث نازک شدن، کاهش حالت کشسانی و شکنندگی دیواره واژن می شود و خطر ابتلا به عفونت ادراری را افزایش می دهد.

دلایل کاهش استروژن عبارتند از:

- یائسگی و زمان قبل از آن

- زایمان

- شیردهی

- اثرات روش های درمانی سرطان روی تخمدان ها مثل پرتودرمانی، هورمون درمانی و شیمی درمانی

- برداشتن تخمدان ها با عمل جراحی

- اختلالات سیستم ایمنی بدن

- کشیدن سیگار

2- داروها

برخی داروهای آلرژی و سرماخوردگی حاوی دکونژستانت هایی (ضد احتقان) هستند که باعث کاهش رطوبت در بسیاری از قسمت های بدن از جمله واژن می شود.

3- سندرم شوگرن

سندرم شوگرن یک بیماری خود ایمنی است. در این بیماری سیستم ایمنی بدن به بافت های سالم حمله می کند و باعث خشکی دهان و چشم می شود. همچنین باعث خشکی واژن می گردد.

4- شستن واژن با مواد مایع شوینده، باعث به هم خوردن تعادل شیمیایی طبیعی موجود در واژن و در نتیجه التهاب و عفونت آن می شود. همچنین باعث خشکی و آزردگی آن می شود.

راه های تشخیص خشکی واژن

1- معاینه ناحیه لگن: پزشک ناحیه واژن، دستگاه تناسلی و دهانه رحم را معاینه و بررسی می کند.

2- تست پاپ اسمیر: پزشک نمونه ای از سلول های دهانه رحم را با وسیله ای مخصوص بر می دارد و زیر میکروسکوپ نگاه می کند. همچنین نمونه ای از ترشحات واژن را برای بررسی عفونت واژن یا خشکی واژن در اثر کاهش استروژن بر می دارد.

3- آزمایش ادرار: اگر علائم عفونت ادراری را داشته باشید، باید ادرار شما آزمایش شود.

درمان خشکی واژن

معمولاً خشکی واژن با استفاده موضعی از استروژن در ناحیه واژن (استروژن واژینال) بهبود می یابد تا اینکه آن را به طور خوراکی و یا پوستی استفاده کنیم. مقدار کمی از این استروژن هم وارد جریان خون می شود. استروژن واژینال میزان هورمون تستوسترون را کاهش نمی دهد. استفاده از استروژن واژینال، خطر ابتلا به عفونت ادراری را نیز کم می کند (که برای داشتن یک عملکرد جنسی سالم با همسر مهم است).

 در مورد میزان و نوع استروژن واژینال مصرفی با پزشک مشورت کنید.

 اشکال مختلف استروژن واژینال عبارتند از:

1- پماد استروژن واژینال: معمولاً موقع خواب شب، با استفاده از وسیله ای مخصوص (اپلیکاتور) پماد را وارد واژن می کنید. پزشک متخصص میزان و زمان مصرف این پماد را به شما خواهد گفت.

2- حلقه استروژن واژینال: یک حلقه نرم و قابل انعطاف توسط خودتان و یا پزشک وارد بخش بالایی واژن می شود. این حلقه استروژنی، به طور ثابت استروژن را در واژن آزاد می کند و هر سه ماه یک بار باید تعویض شود.

3- قرص استروژن واژینال: با استفاده از یک اپلیکاتور یک بار مصرف، قرص را داخل واژن قرار می دهید. پزشک زمان گذاشتن این قرص را به شما خواهد گفت.

اگر خشکی واژن با سایر علائم یائسگی مانند گرگرفتگی همراه باشد و اگر رحم خود را درنیاورده باشید (هیسترستومی)، پزشک استروژن خوراکی را به همراه هورمون پروژستین برای شما تجویز خواهد کرد.

از پزشک بپرسید که آیا این هورمون درمانی مفید است یا نه و کدام نوع آن برای شما بهتر است.

اگر سابقه ابتلا به سرطان پستان، تخمدان و یا رحم را دارید، می توانید از استروژن واژینال استفاده کنید، ولی قبل از آن درباره خطرات و فواید آن با پزشک صحبت کنید.

درمان خانگی خشکی واژن

1- استفاده از مواد لغزنده و مرطوب کننده

شما می توانید قبل از استفاده از استروژن واژینال و یا همراه با آن، با پزشک خود در مورد استفاده از مواد لغزنده و مرطوب کننده مخصوص واژن (که در داروخانه ها می فروشند) مشورت کنید.

موارد لغزنده تا چند ساعت می توانند خشکی واژن را برطرف کنند. دقت کنید از محصولاتی استفاده کنید که گلیسرین نداشته باشند.  طرز استفاده از این مواد را می توانید از داروخانه سوال کنید.

مواد مرطوب کننده هم بعد از یک بار مصرف، تا سه روز خشکی واژن را برطرف می کنند.

البته باز هم می گوییم که قبل از مصرف این مواد باید با پزشک متخصص زنان مشورت کنید.

2- به رابطه جنسی خود با همسرتان توجه کنید.

داشتن رابطه جنسی مناسب و منظم با همسر، میزان خشکی واژن را کم می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر مقالات بخش زناشویی و هنر عشق ورزی سایت را مطالعه بفرمایید.

3- از مصرف موضعی برخی مواد خودداری کنید.

از مصرف موضعی مواد زیر برای بهبود خشکی واژن استفاده نکنید، زیرا باعث بیماری آن می شوند:

- سرکه، ماست و مواد مایع شویند واژن

- کرم مرطوب کننده دست

- صابون های ضد باکتری یا معطر

- روغن حمام و کف صابون

- دستمال توالت یا مواد شوینده معطر

نیره ولدخانی
منبع: تبیان

©2017 شرط مهم سلامت یک جامعه توانمندی مردم در جستجو، دریافت و به کار گیری اطلاعات سلامت است، مجله پزشکی مادر، شریک سلامت جامعه ایرانی است.

Please publish modules in offcanvas position.